Hafif Higgs bozonlarının iki müona bozunması yoluyla CERN'deki çarpıştırıcılarda incelenmesi


Creative Commons License

Tezin Türü: Bütünleşik Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, FİZİK, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ali Çiçi

Danışman: Cem Salih Ün

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İki Higgs Dubletli Model'in özel bir tipi olan Lepton-Spesifik İki Higgs Dubletli Model, hafif Higgs bozonları verebildiği için tezin teorik temellerinin üzerine kurulduğu model olarak ele alındı. ATLAS ve CMS çalışma grupları, müon çifti invaryant kütlesinin yaklaşık 28 GeV olduğu bölgede Standart Model'in öngörülerinde sapma olduğunu yayımladığı yeni analizlerde gösterdi. Lepton-Spesifik İki Higgs Dubletli Model yaklaşık 28 GeV kütleye sahip, önerdiği yük-parite tek Higgs ile gözlemlenen bu sapmayı açıklamaya aday olabilir. Modelin kütle spektrumu tarandıktan sonra hafif Higgs bozonları elde edildi. Yük-parite tek Higgs $A$'nın ($A \rightarrow \mu^\pm \mu^\pm$) bozunum kanalı aracılığı ile 28 GeV müon çiftinde ($m_{\mu\mu}\sim 28$ GeV) gözlemlenen bu sapmayı açıklayabilme ihtimali olduğu görüldü. Tezde yapılan analizin sonucunda $\sigma (pp\rightarrow bbA\rightarrow bb\mu^\pm\mu^\pm)$ olaylarında, $\tan\beta \sim 12$ ve $m_A \sim 28$ GeV için 8 TeV kütle merkezi enerjisinde $1,5 \sigma$, 13 TeV kütle merkezi enerjisinde $2\sigma$ kadarlık Standart Model öngörülerinden sapma olduğu ve $\tan\beta$ arttıkça sapmanın değerinin azaldığı gösterildi. Son olarak, yapılan analizin CMS dedektöründe bırakacağı sinyal özellikleri incelendi. Sinyali baskılayabilecek, üst kuark çifti üretimi ve b jetleriyle birlikte lepton çifti üretimi ard alanları seçilerek CMS raporundaki sınırlandırlamaların sinyal ve ard alan üzerindeki etkisi incelendi. Yük-parite tek Higgs'in kütlesi yaklaşık 28 GeV olduğunda tezde yapılan analizde müon çifti sinyalinin CMS raporunda yapılan analizle benzer özelliklere sahip olduğu ve CMS'nin yayımladığı raporda Standart Model'in öngörülerinden gözlemlenen bu sapmanın Lepton-Spesifik İki Higgs Dubletli Model'in önerdiği yük-parite tek Higgs $A$ tarafından sağlanabileceği gösterildi. Tez boyunca düşük $\tan\beta \sim 12$ bölgesi incelenirken, büyük $\tan\beta$ bölgesi için güncel dedektör hassasiyetin ve kütle merkezi enerjisinin yeterli olmadığı sonucuna ulaşıldı.