TOPRAK YAPILARDA YENİLİKÇİ YAKLAŞIMLARIN ÜRETİM SÜREÇLERİNE ETKİSİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEDANUR NAYİR

Danışman: Yasemin Erbil

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yapı sektörü, küresel ölçekte enerji tüketiminin ve sera gazı emisyonlarının önemli bir bölümünü oluşturarak çevresel sürdürülebilirlik açısından kritik bir rol üstlenmektedir. Bu bağlamda, düşük karbon salınımına sahip ve çevre dostu doğal yapı malzemelerinin kullanımı, sürdürülebilir yapı üretim hedefleri doğrultusunda öncelikli hâle gelmiştir. Özellikle geleneksel bir yapı malzemesi olan toprağın, günümüz teknolojileriyle yeniden değerlendirilmesi bu yönelimin somut örneklerinden biridir. Bu doğrultuda, çalışmanın amacı, toprak yapı teknolojilerinde geliştirilen yenilikçi teknolojilerin tasarım, üretim ve kullanım süreçlerindeki olası etkilerini incelemektir. Araştırmada, konuya derinlemesine yaklaşım sağlama hedefiyle nitel araştırma yöntemi benimsenmiş ve veriler, ilgili bağlamları dikkate alacak şekilde analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında, farklı meslek gruplarına, çeşitli deneyimlere ve uzmanlık alanlarına sahip on katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşme tekniği gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler sonucunda elde edilen veriler, nitel veri analiz programı olan MAXQDA aracılığıyla analiz edilmiştir. Elde edilen veriler, tablo ve grafikler aracılığıyla değerlendirilmiş ve yorumlanmıştır. Yapılan literatür taraması ve görüşme sonrası elde edilen bulgulara göre, toprak yapılar; düşük enerji ihtiyacı, yerel kaynak kullanımına olanak tanıması, nem ve sıcaklık dengesini doğal yollarla sağlaması, geri dönüşüme uygunluğu, ses ve yangın yalıtımı gibi çok yönlü avantajlar sunmaktadır. Ancak bu yapı sistemlerinin yaygınlaştırılabilmesi için mevzuat altyapısının güçlendirilmesi, sektör paydaşlarının bilgilendirilmesi ve teknolojik uygulamaların desteklenmesi gerekmektedir. Nitekim Avrupa ülkeleri ve ABD'de geliştirilen sıkıştırılmış toprak blok üretimi gibi çağdaş teknikler, bu yapıların sürdürülebilir kentleşme süreçlerinde etkin biçimde kullanılabileceğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, toplumun bu yapı türüne yönelik algısının dönüştürülmesi amacıyla akademik araştırmaların teşvik edilmesi, kamu politikalarının bu doğrultuda yapılandırılması ve prototip projeler aracılığıyla farkındalık oluşturulması; toprak yapıların çağdaş mimarlıkta hem işlevsel hem de estetik bir alternatif olarak benimsenmesine katkı sağlayacaktır.