Travmatik beyin hasarlı hastalarda glasgow koma ölçeği'ne sözel bileşen skorunun atanması ve pupil reaksiyonunun eklenmesi ile oluşturulan modellemenin hastalardaki morbidite/mortaliteyi belirlemeye etkisinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AKİF BULUT

Danışman: NERİMAN AKANSEL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada sözel bileşen skorunun atanması ve pupil skorunun eklenmesiyle oluşturulan Glasgow Koma Skalası-Pupil (GKS-P) ölçeği modifiye edilerek Modifiye GKS-Pupil (mGKS-P) ölçeği elde edilmiş ve bu ölçeğin travmatik beyin hasarlı (TBH) hastalardaki mortalite ve morbiditeyi belirlemeye etkisi incelenmiştir. Prospektif gözlemsel nitelikteki bu çalışmanın örneklemini 200 hasta oluşturdu. Mortalite oranının %18,5 olduğu örneklemde, olumsuz fonksiyonel sonuç (OFS) oranı ise %29,5'tir. Mortalite oranı GKS 3 skoruna sahip hastalarda %54'ken, bu oran GKS-P 1-3 skorunda %70,2'ye, mGKS-P 0-3 skorunda ise %72,7'ye yükselmiştir. Mortalite oranını GKS, GKS-P, mGKS-P ve sözel puan atfedilen mGKS-P ölçeklerindeki her bir puanlık artış sırası ile ,67; ,70; ,71; ,72 kat azalttığı belirlendi. Mortalite açısından GKS, GKS-P, mGKS-P ve sözel puan atfedilen mGKS-P için Nagelkerke R2 değerleri sırası ile ,506; ,527; ,525 ve ,505'tir. Bu durum OFS'de sırası ile ,394; ,397; ,396 ve ,353'tür. Tüm ölçeklerin AUC değerleri mortalite için ,87'nin, OFS için ise ,78'in üzerinde yer aldı. Modifiye pupil skoru 2 olan hastalarda mortalite 5,17 kat artarken, 3 skorunda 44,3 kat artmıştır. Modellere ait ROC eğrilerinin ikili karşılaştırma sonuçunda Model 1 (AUC: ,850) ile Model 2 (AUC: ,853) arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Mortalite ve OFS tahmininde mGKS-P ve GKS-P'nin benzer tahmin gücüne sahip olduğu görülmesine ragmen, hem her iki pupilde de ışık refleksi (IR) pozitif olduğunda anizokori varlığının ayrı kategoride değerlendirilmesi hem de çift taraflı IR negatif pupil skorunun ağırlığının arttırılmasınının doğru bir yaklaşım olacağını düşünülmektedir. Hasta değerlendirilmesinde mGKS-P skorunun kullanılmasını ve sözel puanın değerlendirilemediği hastalarda sözel puana bir puan verimesi anlayışının bırakılarak sözel puan atfedilen mGKS-P skoru kullanılması düşünülmelidir.