Annemarie Schimmel'in İslam fenomenolojisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, İLAHİYAT FAKÜLTESİ, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ BÖL., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLNUR ÇELEBİ

Danışman: Süleyman Sayar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Annemarie Schimmel, 1922-2003 yılları arasında yaşamış önemli bir dinler tarihçisi ve şarkiyatçıdır. Schimmel, İslâm dini araştırmalarında fenomenolojik metodu, ilk kez uygulamaya çalışmış ve bu dini Batı'ya yanlışsız aktarmaya çalışmıştır. Bu metodu, mistik yönü kuvvetli olan bir dinde incelemenin zor olduğunu bilen Schimmel, Türkiye'de, tasavvufî alanda yaptığı çalışmalarla daha çok anılmıştır. Onun, Celaleddin Rûmî, Yunus Emre, Hallac-ı Mansur sevgisi ve bu isimlerle ilgili verdiği eserler, tasavvuf alanında ön plana çıkmasını anlaşılır kılar. Ama aynı zamanda, onun dinler tarihçiliği yönü de bir o kadar kuvvetlidir. Ancak, onun bu yönü, yeterli düzeyde araştırılmaya tabi tutulmamıştır. Schimmel'in, Ankara İlahiyat Fakültesi'nde, Türkiye'nin ilk açılan dinler tarihi kürsüsüne öğretim üyesi olarak dört yıl görev yapması, İslâm dini ve mensuplarını bizzat ve yakînen tanıması kendisine özel bir ufuk kazandırmıştır. Onun, kazandığı bu ufuk, İslâm dini incelemesinde kullandığı fenomenolojik metod ve tasavvuf alanından aldığı destek, onu diğer şarkiyatçılardan ayrı bir konuma taşımıştır. Ayrıca Schimmel'in, pek çok dili ileri düzeyde öğrenmek ve dinî tecrübeleri yerinde incelemek gibi bir metodu vardır. Onun kullandığı metod, bu dine tarafsız bakabilmesine imkan sağlamıştır. Bu çalışmada, onun, İslâm dinini fenomenolojik metodla, nasıl ele aldığı ve bu hususta ne denli başarılı olduğu ele alınacaktır. Bu çalışmada, Schimmel'in çabasını ortaya koyabilmek için tarihsel ve fenomenolojik metod kullanılmış; Schimmel'in çeviri kitap ve makaleleri, onunla alakalı yazılan makaleler, yüksek lisans tezleri ve fenomenolojik metod ile alakalı yazılmış makale ve araştırmalardan yararlanılmıştır.