Üniversite Gençliğinde Çocukluk Çağı Travmaları, Din Dışı Yönelim ve Maneviyat Kaynakları Arasındaki İlişki Üzerine Nicel Bir Araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KEVSER ÖZGÜLTEKİN
Danışman: Turgay Gündüz
Özet:
Bu tez çalışması üniversite gençliğinde çocukluk çağı travmaları, din dışı yönelim ve maneviyat kaynakları arasındaki ilişkiyi konu edinmektedir. Tezin amacı Türkiye’de bir yükseköğretim kurumunun çeşitli fakültelerinde öğrenim görmekte olan üniversite öğrencilerinin çocukluk çağı travmaları, din dışı yönelim ve maneviyat kaynakları arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmaktır. Bu çerçevede çocukluk çağı travmaları, din dışı yönelim ve maneviyat kaynaklarının yaş, cinsiyet, sosyo-ekonomik düzey, eğitim görülen bilimsel alan, anne ve baba eğitim durumu ve aile için dinî değerin önemi gibi demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir. Araştırmada betimsel ve ilişkisel tarama yöntemi benimsenmiştir. Araştırmanın örneklemi Bursa Uludağ Üniversitesi’nde öğrenim gören, küme ve tabakalı örnekleme yöntemi ile belirlenen 1136 bireyden oluşmaktadır. Veriler Demografik Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği, Din Dışı Yönelim Ölçeği ve Manevi Kaynaklar Ölçeği aracılığıyla büyük ölçüde yüz yüze ve az bir kısmı da çevrimiçi olarak toplanmıştır. Toplanan veriler SPSS 29 Programı marifetiyle analiz edilerek betimsel ve çıkarımsal analizler yapılmış, hipotezlerin testi için ilişki ve fark testleri uygulanmıştır. Çocukluk çağı travmaları ile din dışı yönelim arasında pozitif yönde, düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r = 0,105; p<0,01). Fiziksel istismar hariç çocukluk çağı travmalarının tüm alt boyutları ile din dışı yönelim arasında da anlamlı ve pozitif yönlü ilişki tespit edilmiştir. Çocukluk çağı travmaları ile manevi kaynaklar arasında ise anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Ancak manevi kaynaklar ile çocukluk çağı travmalarının bir alt boyutu (duygusal ihmal) arasında negatif yönlü, düşük düzeyde anlamlı ilişki tespit edilmiştir (r = -0,065; p<0,05). Araştırmanın diğer önemli bir değişkeni olan din dışı yönelim ile manevi kaynaklar arasında negatif yönlü, anlamlı ve orta düzeyde ilişki bulunmuştur (r = -0,546; p<0,01). Sonuç olarak; çocukluk çağı travmaları oldukça düşük düzeyde de olsa bireylerin din dışı yönelimine etki edebilmektedirler. Din dışı yönelim ile manevi kaynaklar arasındaki güçlü negatif ilişki, maneviyata yönelim arttıkça din dışı yönelimin azalacağını göstermektedir.