Gümüşhacıköy ağzı (İnceleme-metinler-sözlük)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLŞAH GÖDEK ARSLAN

Danışman: Hatice Şahin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasının ana konusunu, Türkiye'nin Orta Karadeniz Bölgesi'nde yer alan Amasya ilinin kuzeybatısındaki Gümüşhacıköy ilçesinin 12 mahalle ve 44 köyünde yapılan derleme faaliyetleri sonucunda elde edilen ağız malzemesinin dil incelemesi yapılarak değerlendirilmesi oluşturmaktadır. 2020-2022 yılları arasında bölgede dönem dönem yapılan derleme faaliyetleri sonrasında elde edilen ses kayıtları Türk Dil Kurumu'nun çeviri yazı alfabesi doğrultusunda metinler hâline getirilerek çözümlenmiştir. Çalışmaya öncelikle derlenen metinlerin söz varlığını ortaya koyabilmek amacıyla Sözlük bölümünün hazırlanması ile başlanmıştır. Alfabetik olarak sıralanan madde başlarının oluşturulmasında ölçünlü dilden ses bilgisel veya biçim bilgisel bakımdan ayrılanlar ölçüt olarak alınmıştır. Çalışmada yer alan metinler üzerinde ses ve şekil bilgisini içeren dil incelemesi yapılmış; Anadolu ağızlarının sınıflandırılmasında Batı Grubu Ağızları içinde yer alan Amasya ağzına ve yöre ağızlarıyla ilgili yapılmış veya yapılacak olan diğer çalışmalara katkı sunabilmek amaçlanmıştır. Çalışma boyunca elde edilen bulgular Sonuç bölümünde ses bilgisel ve şekil bilgisel kategoride maddelendirilerek ayrı ayrı değerlendirilmiş; Gümüşhacıköy ilçesi ağzına dair genel bir çerçeve çizilmiş ve sonrasında Anadolu ağızları arasındaki yeri tartışılmıştır.