Netîcetü's-Sülûk fî-Nasîhati'l-Mülûk (Metin incelemesi-Tenkitli metin)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEHRA ÖZTÜRK

Danışman: Sadettin Eğri

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

'Alâî b. Muhibbî eş-Şerîf eş-Şîrâzî, XVI. yüzyılda yaşamış bir şair ve nasirdir. Konya'da Mevlana Dergâhında eğitim gördükten sonra mesnevîhân unvanını almıştır. Arapça, Farsça ve Türkçeyi iyi derecede bilen 'Alâî, çok sayıda şiir ve mensur eser kaleme almıştır. Bu çalışmanın konusu, 'Alâî b. Muhibbî'nin Gazâlî'nin Nasîhâtü'l-Mülûk adlı eserinin tercümesi olan Netîcetü's-Sülûk fî-Nasîhati'l-Mülûk adını verdiği ahlak ve siyaset konulu eseridir. Eser; bir mukaddime, iki makale ve yedi bâbdan oluşur. Eserde sırasıyla; imanın asılları, adalet ve ihsanın önemi, beylerin adalet ve siyaseti, vezirlerin özellikleri ve görünüşleri, kâtiplik adabı ve kâtiplerin vasıfları, padişahların yardımsever olmasının gerekliliği, ilim adamlarının hikmetleri, aklın önemi ve kadınların hayırları ve şerleri konuları ele alınır. Çalışmamız giriş, dört bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde, klasik Türk edebiyatında siyasetnameler hakkında bilgi verilmiştir. Bu eserler ve bilgilerin ışığında klasik Türk edebiyatında Netîcetü's-Sülûk fî-Nasîhati'l-Mülûk'un yeri belirlenmiştir. Birinci bölümde; İmam Gazâlî'nin hayatı ve Nasîhatü'l-Mülûk hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde 'Alâî b. Muhibbî'nin hayatı ve Netîcetü's-Sülûk fî-Nasîhati'l-Mülûk hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde eser; konu, dil ve içerik yönüyle incelenmiştir. Dördüncü bölümde, metnin beş nüshadan hareketle hazırlanan tenkitli çeviri yazısı verilmiştir. Sonuç kısmında ise çalışmayla ilgili bilgiler ve bulgular sunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Klasik Türk edebiyatı, ahlak, siyaset, 'Alâî, Netîcetü's-Sülûk fî-Nasîhati'l-Mülûk