İznik gölü'nü besleyen bazı akarsularda bentik omurgasızlar kullanılarak su kalitesinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, BİYOLOJİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YEŞİM SAVCI
Danışman: Nurhayat Dalkıran
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada İznik Gölü'nü besleyen 4 akarsuda bentik makro omurgasızlar kullanılarak biyolojik su kalitesinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla İznik Gölü'nü besleyen 4 akarsudan Ekim 2013-Aralık 2014 tarihleri arasında aylık olarak bentik makro omurgasız örneklemesi yapılmıştır. Arazi esnasında su sıcaklığı, pH, elektriksel iletkenlik ve çözünmüş oksijen tüm noktalarda anlık olarak ölçülmüştür. Aynı zamanda bazı besin tuzu analizleri (nitrit + nitrat azotu, orto fosfat fosforu, toplam azot ve toplam fosfor) alınan örneklerde belirlenmiştir. Bentik makro omurgasızlar kullanılarak su kalitesi belirlemek amacıyla biyotik indekslerden BMWP klasik ve BMWP İspanyol versiyonları kullanılmıştır. Çalışma sonucunda bentik makro omurgasızlara ait 54 familya belirlenmiştir. Kanonik Korelasyon Analizi sonucunda bentik makro omurgasızlarla ilişki gösteren iki çevresel değişken (su sıcaklığı ve TN) anlamlı tespit edilmiştir. En yüksek familya zenginliği toplam 36 familya ile 4. istasyon olan Narlıca deresinde tespit edilmiştir. Bunu 34 familya ile 2. istasyon olan Çakırca deresi takip etmiştir. Narlıca deresinde her iki BMWP versiyonuda en yüksek oranda tespit edilmiştir. Bu derede yıllık ortalama BMWP klasik değeri 51,57 yani su kalitesi IB sınıfında bulunurken, BMWP İspanyol versiyonun yıllık ortalama değeri ise 62,43 olarak II. sınıf su kalitesinde tespit edilmiştir. Biyotik indekslere göre en kirli derenin Kırandere olduğu tespit edilmiştir. Yıllık ortalama BMWP klasik değeri 14,60, III. sınıf su kalitesi olarak bulunurken, BMWP İspanyol versiyonunda 16,07, IV. sınıf su kalitesi olarak tespit edilmiştir. Diğer iki derenin su kalitesi, Çakırca ve Sölöz derelerinin yıllık ortalama değerlere göre biyolojik su kalitesi BMWP klasik için sırasıyla II. ve III. sınıf olduğu bulunurken, BMWP İspanyol versiyonunun III. ve IV. kalite olduğu tespit edilmiştir. Yıllık ortalama TN ve TP değerlerine göre Narlıca istasyonu oligotrofik su kalitesine sahip olduğu belirlenmiştir. Çakırca TP açısından mezotrofik iken TN açısından ötrofik olmuştur. Diğer iki derenin ise her iki besin tuzu açısından ötrofik olduğu tespit edilmiştir. Kimyasal su kalitesi verileri ile biyolojik su kalitesi verileri karşılaştırıldığında biyolojik verilerin su kalitesini belirlemek için daha uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Biyotik indekslerden BMWP İspanyol versiyonun su kalitesini belirlemede daha uygun bir indeks olduğu tespit edilmiştir.