Küçük hücreli dışı akciğer kanserinde Capsaicin/Cisplatin kombinasyonun İn Vitro ve İn Vivo zenogref tümör modeli üzerine etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, VETERİNERLİK HİSTOLOJİ VE EMBRİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TÜLAY MUTLU
Danışman: Sabire Güler
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Capsaicin (CAP), kırmızı bibere acılık veren başlıca bileşenidir. Anti-inflamatuar, analjezik, antioksidan ve anti-obezite özelliklerinin yanı sıra, son yıllarda çeşitli kanser türlerinde antikanser etkileri de araştırılmaktadır. Cisplatin (Cis) ise Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanseri (KHDAK) tedavisinde yaygın olarak kullanılan, DNA hasarına yol açarak hücre ölümünü indükleyen ve bu yolla tümör büyümesini baskılayan platin bazlı bir kemoterapötik ajandır. Bu tez çalışmasında, CAP ve Cis kombinasyonunun KHDAK hücreleri üzerindeki etkilerini hem in vitro hem de in vivo zenogref tümör modellerinde değerlendirmek ve bu kombinasyonun antikanser potansiyelini ortaya koymak amaçlanmıştır. Hipotezimizin testi için model olarak KHDAK hücre hattı A549 kullanıldı. Birincil olarak CAP'ın farklı dozlarının Cis ile kombinasyon halinde kullanımında anti-proliferatif ve apoptotik etkileri in vitro olarak araştırıldı. Bunun için, A549 hücreleri 48 saat boyunca DMSO, farklı dozlarda CAP, Cis ve Cis/CAP kombinasyonu ile muamele edildi. Uygulamayı takiben Sulforhodamine B Analizi (SRB) yapıldı, hücrelerde hem immünositokimya hem de Western Blot analizi ile apoptozis ve proliferasyon değerlendirildi. in vitro sonuçların doğrulanması için in vivo akciğer zenogref fare modeli oluşturuldu. Bu amaçla 20 adet, 4-6 haftalık CD-1 nude ırkı erkek fareler kullanıldı. Deri altı flank bölgelerinde tümör oluşumundan sonra CAP, Cis ve Cis/CAP tedavileri uygulanan farelerin primer tümör odakları deneyin sonlandırıldığında çıkarılarak histopatolojik analiz için formalinle fikse edilip parafine gömüldü. Doku kesitleri hem histopatolojik olarak hem de Ki-67 ve Cleaved Caspase-3 ekspresyonları yönünden değerlendirildi. Yapılan analizler sonucu, düşük doz CAP'ın hücre proliferasyonunu arttırdığı (p<0,05), ayrıca Cis uygulamasının hücre proliferasyonunu önemli oranda azalttığı fakat bu azalmanın CAP kombinasyonu sonrasında artan dozlarda devam ettiği gözlendi. Apoptozis bulguları, Ki-67 sonuçlarını desteklerken in vitro bulgulara göre en etkili uygulama 150 µM Cis/CAP olarak belirlenmiştir. in vivo bulgular da kombine tedavinin tek tek CAP ve Cis uygulamasına göre daha etkili olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, CAP ve Cis kombinasyonu, KHDAK hücrelerinde ve tümör modelinde proliferasyonu baskılama açısından additif bir etki sergilemiştir. Bu bulgular, CAP'ın kemoterapötik tedavi rejimlerinde tamamlayıcı bir ajan olarak potansiyel kullanımına işaret etmektedir.