Mantar üretim alanlarında mantar sineği Lycoriella ingenua dufour (Diptera: Sciaridae)'a karşı entomopatojen nematod steinernema feltiae filipjev (Rhabdıtıda: Steınernematıdae)'in kullanımının mantar verimi üzerine etkilerinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖRKEM ATEŞ
Danışman: İsmail Alper Susurluk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, Türkiye'de kültür mantarı Agaricus bisporus üretiminde mantar sineklerine Lycoriella ingenua Dufour (Diptera: Sciaridae) karşı entomopatojen nematod (EPN) Steinernema feltiae Filipjev (Rhabditida: Steinernematidae) farklı dozlarının mücadele potansiyelini ve bu potansiyelin mantar verimi üzerindeki etkilerini hedeflemektedir. Bu çalışma kapsamında, çift doz uygulamaları üretimi takip eden 3-7, 7-14, ve 3-14 günlerde her uygulamada 2.50 × 10^8 EPN/300 m² nematod ve tek doz uygulamaları üretimi takip eden 3, 7, ve 14. günlerde 5.00 × 10^8 EPN/300 m² dozları kullanılarak, mantar üretim odalarında uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Kontrol için mantar sineklerine ruhsatlı olan Rufast isimli Acrinathrin etken maddeli kimyasal ilaç tek doz şeklinde kullanılmıştır. Farklı doz ve farklı zamanlarda yapılan uygulamalar sonucunda kompostun mantar verim ölçümleri, en yüksek 3-7. günde %28.56 ile her günde 2.50 × 10^8 EPN/300 m² dozunda, en düşük verimin ise %22.78 ile kontrol grubunda olduğunu göstermiştir. Kompost veriminde EPN uygulamaları ortalama en yüksek %3.5 verim farkı gözlenmiştir. Ek olarak mantar sapından gözlemlenen mantar kalitesinde de artış gözlemlenmiştir. Bu sonuçlar, EPN uygulanmasının kimyasal mücadeleye göre mantar veriminde anlamlı bir artış sağlandığını ortaya koymaktadır. Literatürde yer alan benzer çalışmalarla uyumlu olarak, EPN'lerin mantar sineklerini etkin bir şekilde mücadele ettiği ve mantar üretiminde verim artışı sağladığı doğrulanmıştır. Çalışmanın özgün değeri, S. feltiae'nin biyolojik mücadele ajanı olarak kullanımının kimyasal pestisitlere sürdürülebilir bir alternatif sunması ve ekonomi ile çevresel açıdan faydalı bir çözüm olmasıdır. Bu bulgular, S. feltiae'nin mantar üretiminde yaygın olarak kullanılması için önemli bir temel oluşturarak, biyolojik mücadele stratejilerinin tarımda daha etkili ve yaygın kullanılmasına katkıda bulunmaktadır.