Kronik hepatit B enfeksiyonu olan hastalarda lamivudin tedavisi sırasında oluşan antiviral direnç mutasyonlarının araştırılması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE HOYRAZLI

Danışman: Selim Gürel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hepatit B virüsü (HBV) enfeksiyonu küresel bir halk sağlığı sorunudur. Tüm dünyada siroz ve hepatosellüler karsinomanın (HCC) önde gelen nedenidir. Dünyada en az 400 milyon kişinin HBV taşıyıcısı olduğu tahmin edilmektedir ve yılda 1 milyon kişi hepatit B ile ilişkili hastalıklar nedeniyle ölmektedir. Kronik hepatit B tedavisinde günümüzde; immünmodülatör, antiviral etkili pegile-interferonlar ve nükleozid analogları kullanılmaktadır. Nükleozid analogları arasında etkinliği yüksek, iyi tolere edilen, ciddi yan etkisi olmayan ve diğer ilaçlara göre daha ucuz olan lamivudin sık tercih edilen bir ilaçtır. Lamivudin, HBV replikasyonunu sağlayan ?revers transkriptaz (RT)? enzimini bloke ederek virüsün replike olmasını engellemektedir. Uzun dönem lamivudin tedavisiyle ilgili önemli bir sorun HBV polimerazında mutasyonlara bağlı viral direnç gelişimidir. Lamivudine dirençli HBV gelişmesi tedaviye klinik ve virolojik cevabı azaltır. Bu nedenle ilaç direnç gelişiminin hastada mümkün olduğunca erken tespit edilmesi tedavinin gidişatının değerlendirilmesinde önemlidir.Çalışmaya kronik hepatit B tanısıyla 6 aydan uzun süredir lamivudin tedavisi alan, izleminde virolojik kırılma saptanıp genotipik mutasyon analizi yapılan 33 hasta dahil edildi. Hastaların dosyaları geriye dönük olarak incelendi. 23 hastada genotipik olarak lamivudin direnci saptandı. Tedavi öncesi ALT düzeyi, HBV DNA düzeyi, HBeAg durumu, tedavi süresi ile lamivudin direnci arasındaki ilişki araştırıldı. Literatürden farklı olarak HBeAg negatif hastalarda daha fazla lamivudin direnci gözlendi (p=0,036). Mutasyon saptanan hastalarda tedavi öncesi HBV DNA düzeyi ve tedavi süresiyle (sınır süre 3 yıl) genotipik direnç arasında ilişki saptanmadı (p=0,733, p=0,682). Mutasyon kodonları incelendiğinde en fazla tek başına rtM204I (%21,2), daha sonra rtL180M ve rtM204V birlikteliği (%12,1) görüldü.