Başlangıcından MÖ 5. yüzyıl sonuna kadar duvar kaplamaları ve zemin döşemeleri: Mimari kontekst, teknik ve tasarım

NUR DENİZ ÜNSAL

Başlangıcından MÖ 5. yüzyıl sonuna kadar duvar kaplamaları ve zemin döşemeleri: Mimari kontekst, teknik ve tasarım

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ARKEOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NUR DENİZ ÜNSAL

Danışman: Mustafa Şahin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mozaik; çeşitli renklerde doğal çakıl taşlarının, taş, mermer, metal, cam, çini, pişmiş toprak ya da deniz kabuklarının bir desen oluşturacak biçimde yan yana getirilmesi ile yapılan zemin, duvar, tavan kaplamasıdır. Mozaiğin kökeni hakkında farklı öneriler sunulsa da en erken mozaik örnekler olarak pişmiş topraktan yapılmış koni formlu kaplamaları tüm bilim dünyası kabul etmektedir. Mozaik sanatı olarak tanımlayabileceğimiz mimari süsleme sanatının konik taş ve konik kil mozaiklerle başlayıp çakıl taşı mozaiğe evrildiği ve bu örneklerin cam, seramik, kalker gibi maddeler ile zümrüt, inci ve yakut gibi değerli taşların kullanımına kadar devam etmiş olduğu modern mozaik sanatının ortaya çıkışında önemli rol oynadığı anlaşılmaktadır. MÖ 4. binyılın ikinci yarısında duvar kaplamalarında kullanılmaya başlanan pişmiş toprak ve çakıl taşı mozaiklerin erken örnekleri Uruk (Warka), Tiryns, Uşaklı, Til Barsib, Arslan Taş, Altıntepe, Gordion, Tille Höyük, Ziyaret Tepe, Karkamış gibi merkezlerde tespit edilmiştir. Söz konusu bu erken dönem mozaik örneklerinin irdelenmesiyle, Helenistik ve Roma Dönemi mozaiklerine geçiş evresinin nasıl olduğu konusu ve MÖ 9. ve 5. yüzyıl arasındaki mevcut kronoloji boşluklarının irdelenmesi önem arz etmektedir.