Fiziksel Zarar Görebilirlik İndeksi Temelli Taşkın Risk Analizi: Ulus Yerleşmesi Örneği (Bartın)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, COĞRAFYA, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ecenur PATINLI
Danışman: Hasan Özdemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Taşkınlar, dünya genelinde ve Türkiye'de en yaygın ve şiddeti artan doğal afetler arasında yer almakta, sıklığı ve etkisi zaman içinde giderek artmaktadır. Bu çalışma, Türkiye'nin Bartın ilinin Ulus ilçe merkezinde talkın kaynaklı fiziksel zarar görebilirliğin kapsamlı bir değerlendirmesini sunmaktadır. Çeşitli taşkın yinelenme aralığı (50, 100, 500 ve 1000 yıl) altında kritik altyapı bileşenlerine (binalar, yollar, köprüler ve trafolar) odaklanmaktadır. Metodoloji, su derinliği ve akış hızına dayalı tehlike değerlendirmesini, saha araştırmalarından ve kurumsal verilerden elde edilen zarar görebilirlik göstergeleri ile birleştirilmektedir. Her iki bileşen entegre edilerek bileşik bir taşkın riski puanı hesaplanmıştır. Test edilen on tehlike değerlendirme yöntemi arasında DEFRA yöntemi binalar, köprüler ve trafolar için en uygun yöntem olarak belirlenirken, Avustralya-1 altyapı özellikleriyle uyumluluğu nedeniyle yollar için tercih edilmiştir. Sonuçlar, binaların genel olarak düşük risk, yol ve köprülerin orta derecede risk gösterdiğini ve trafoların daha fazla maruziyet ve zarar görebilirlik nedeniyle yüksek risk olarak sınıflandırıldığını göstermektedir. Bu bulgular, acil durum planlamasında ve uzun vadeli taşkın azaltma stratejilerinde enerji altyapısına öncelik verilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Çalışma, bölgesel düzeyde taşkın riski yönetimi için mekânsal olarak ayrıntılı, gösterge tabanlı bir çerçeve sunmaktadır. Gelecekteki araştırmalar, model doğruluğunu artırmak ve uyarlanabilir, dirençli altyapı stratejilerinin geliştirilmesini daha fazla desteklemek için yerelleştirilmiş parametreleri içermelidir.