Türk-İslam kültür ve mimarisi bağlamında geometri öğretimi: Mimar Sinan'ın eserlerindeki geometrik desenler
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE BÜŞRA ŞAHİN
Danışman: Menekşe Seden Tapan Broutın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, Türk-İslam kültürünün önemli bir mimari öğesi olan İslami geometrik desenleri, yükseköğretim düzeyinde geometri öğretimine entegre etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, tasarım tabanlı öğrenme yaklaşımı, kültür bağlamı çerçevesinde şekillendirilmiştir. İki yıl süren modül geliştirme sürecinde, Mimar Sinan'ın eserlerinden olan Mihrimah Sultan Camii'nde yer alan İslami geometrik desenler incelenmiştir. Kültür bağlamının yanı sıra modül, tarih ve duygu bağlamları ile zenginleştirilmiştir. Geliştirilme sürecinde, sürekli düzenlemeler yapılarak son şekli verilen geometri öğretimi modülü; Hazırlık Evresi, Bağlama Giriş Evresi, Desen Çizim Evresi ve Üretim Evresi olmak üzere dört evreden oluşmaktadır. Geliştirilen modülün uygulaması Bursa Uludağ Üniversitesinde öğrenim gören, on gönüllü matematik öğretmen adayının katılımıyla gerçekleştirilmiştir. 22 dersi kapsayan modülün dersleri, adayların katılımını kolaylaştırmak ve süreci esnek şekilde yürütmek amacıyla üniversite ders programı dışında yürütülmüştür. Öğretmen adaylarının eğitim sürecindeki yaşantıları ayrıntılı şekilde incelenmiş ve modülün adaylar üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Veri analiz süreci nitel yöntemlerle gerçekleştirilmiş ve yaklaşık iki yıl sürmüştür. Araştırma sonuçları, geliştirilen modülün, etkili bir öğretim aracı olduğunu, kültürel öğelerin geometri öğretimine entegrasyonunun öğrenme deneyimini zenginleştirdiğini ve kültürel mirasa yönelik farkındalık oluşturduğunu ortaya koymuştur. Modül bağlamında aldıkları eğitimin; adayların teorik bilgi, bilgiyi uygulamada kullanma, geometrik düşünme ve çizim becerilerini geliştirdiği görülmüştür. Adayların çevrelerini matematiksel bakış açısı ile değerlendirmeye başladıkları tespit edilmiştir. Ayrıca, geliştirilen modül adaylara kendi desenlerini üretme fırsatı sunmuştur ve adaylar bu süreci başarıyla tamamladığını ortaya koymuştur. Uygulama sonrası modüle ilişkin görüşleri alınan adaylar; modülün zengin bir içerik sunduğunu, klasik yöntemlerden farklı ve daha etkili olduğunu ve yükseköğretimde seçmeli ya da zorunlu bir ders olarak okutulabileceğini ifade etmişlerdir. İslami geometrik desenlerin geometri eğitimine entegre edildiği bu çalışma, kültürel mirasın eğitimdeki önemine dikkat çekmekte ve yeni öğretim yöntemlerinin geliştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.