Kısıntılı Sulamanın Ana ve İkinci Ürün Silajlık Mısır Çeşitlerinde Verim ve Verim Ögeleri Üzerine Etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HALİS SEÇME

Danışman: Hayrettin Kuşçu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, 2021 ve 2022 yıllarında Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi deneme alanında yürütülmüştür. Bölünen bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak açık tarla koşullarında gerçekleştirilen çalışmada, Ana (I.Ürün) ve İkinci Ürün olarak yetiştirilen iki farklı silajlık mısır çeşidinde (DKC6777 ve Everest) dört farklı sulama seviyesi (I100: mevcut toprak nemini tarla kapasitesine ulaştıracak düzeyde sulama, I66, I33 ve I0 ise sırasıyla I100'ün %66, %33 ve %0'ı) ele alınmıştır. İki yıllık ortalama değerlere göre; ekim zamanı, çeşit ve sulama seviyesinin yeşil ot verimi ve biyokütle verimi ile önemli verim parametreleri üzerine etkisi istatistiksel olarak (p<0,01) önemli bulunmuştur. Ana Ürün yeşil ot verimi, II. Ürüne göre daha yüksek gerçekleşmiştir. DKC6777 mısır çeşidinin verimi Everest'e kıyasla daha yüksek bulunmuştur. En yüksek yeşil ot verimi tam sulama (I100) konusundan elde edilmiş, ortalama verilere göre kısıntılı sulama oranı arttıkça verimde %15-58 düzeyinde azalma meydana gelmiştir. Genelde sulama seviyesindeki artışla biyokütle verimi, bitki ağırlığı, bitki boyu, yaprak oranı, ilk koçan yüksekliği, sap çapı ve koçan kalınlığı değerleri artarken sap ve koçan oranları azalmıştır. Kısıntılı sulama konularında, su verimliliği (WP) ve sulama suyu verimliliği (IWP) göreceli olarak daha yüksek bulunmuştur. Elde edilen tüm sonuçlar değerlendirildiğinde, Bursa ekolojik koşulları için DKC6777 mısır çeşidinin I. Ürün olarak tam sulama koşulları altında yetiştirilmesi tavsiye edilebilir. Bu durumda, 881 mm mevsimlik sulama suyu uygulanarak 1032 mm bitki su tüketimi ve 9,30 ton/da yeşil ot verimi elde edilebilir. Suyun kıt olduğu koşullarda ise su verimliliği ve verim azalma oranı gibi değerler dikkate alındığında %33 su tasarrufu yapılabilen I66 sulama konusu önerilebilir.