Etkinlik temelli problem çözme ve kurma öğretiminin altıncı sınıf öğrencilerinin öğrenme sürecine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUBA YENİL
Danışman: ÇİĞDEM ARSLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, ortaokul altıncı sınıf öğrencilerinin problem çözme ve problem kurma becerilerini etkinlik temelli problem çözme ve kurma öğretimi yoluyla geliştirmektir. Araştırma, tek grup ön test-son test desenine göre yürütülmüş olup çalışma grubunu 2024-2025 eğitim öğretim yılında bir özel okulda öğrenim gören 15 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada nicel ve nitel veri toplama araçları birlikte kullanılmıştır. Nicel veriler; rutin ve rutin olmayan problem çözme testleri, problem kurma testi ile problem çözmeye yönelik algı, yaratıcı problem çözme özellikleri ve problem kurma öz-yeterlik düzeylerini ölçen likert tipi ölçme araçlarıyla toplanmıştır. Uygulama öncesinde ön testler uygulanmış, ardından on hafta süresince etkinlik temelli problem çözme ve kurma öğretimi gerçekleştirilmiştir. Uygulama sürecinin tamamlanmasının ardından aynı veri toplama araçları kullanılarak son test verileri elde edilmiştir. Nitel veriler ise uygulama süreci boyunca öğrenci çalışma kağıtlarındaki çözüm ve açıklamalardan toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde betimsel istatistikler ve Wilcoxon işaretli sıralar testi kullanılmış, nitel veriler ayrıntılı olarak incelenerek örnek öğrenci çözümlerine yer verilmiştir. Araştırma bulguları, etkinlik temelli problem çözme ve kurma öğretiminin öğrencilerin rutin ve rutin olmayan problem çözme becerileri ile problem kurma performanslarını anlamlı düzeyde artırdığını ortaya koymaktadır. Özellikle rutin olmayan problem çözme sürecinde öğrencilerin kullandıkları stratejilerin çeşitlendiği ve problemleri somutlaştırmaya yönelik yaklaşımların öne çıktığı belirlenmiştir. Problem kurma sürecinde ise öğrencilerin zamanla daha açık, çözülebilir ve belirlenen alt kategorilere uygun problemler kurabildikleri görülmüştür. Buna karşın, problem çözmeye yönelik algı, yaratıcı problem çözme özellikleri ve problem kurma öz-yeterlik düzeylerine ilişkin ölçme araçları puanlarında ön test ve son test arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Bununla birlikte, bazı boyutlarda gözlenen sınırlı artışlar, uygulamanın bu değişkenler üzerinde olumlu bir eğilim oluşturduğuna işaret etmektedir.