Dış Grup Tarafgirliği Formu Olarak Avrupa Ülkelerine Göç Etme İsteğinin İranlı Üniversite Öğrencilerinin Komplo Teorilerine İnanma Yatkınlıklarındaki Rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, PSİKOLOJİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Araz JAVADPOUR
Danışman: Muharrem Ersin Kuşdil
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bireylerin komplo teorilerine inanma nedenleri yakın zamanlarda kapsamlı bir şekilde araştırılmaya başlanmıştır. Araştırmacılar bu olgunun oluşumunda genellikle birey içi süreçleri vurgularken, kimi araştırmacılar da gruplar arası süreçlere odaklanarak komplo teorilerine inanma olasılığının bireylerin grup üyeliklerinden de etkilendiğini ileri sürmüşlerdir. Komplo teorilerine duyulan inancın hayli yaygın olduğu bilinen Ortadoğu ülkelerinde bu tür 'açıklamaların' hayatın birçok alanını etkilediği göz önüne alındığında, söz konusu inancın sosyal kimlik özdeşleşmeleriyle yakından ilişkili olduğunu düşünmek mümkündür. Sosyal Kimlik yaklaşımından yola çıkarak, ulusal kimlikleriyle özdeşleşme düzeyleri yüksek olan bireylerin ülkeleri hakkındaki komplo teorilerine inanma olasılıklarının da artacağını öngörülebilir. Öte yandan, ulusal kimliklerle özdeşleşme düzeyleri düşük olan bireylerde bu eğilimin daha az olması beklenecektir. Hatta komplo teorilerinde fail konumunda görülen ülkelere yönelik bir dış grup tarafgirliğinin söz konusu teorilere inancı zayıflatmasının mümkün olduğu da ileri sürülebilir. Bu tez çalışmasının ana amacı, İranlı üniversite öğrencilerinin ulusal kimlikleriyle özdeşleşme düzeyleri, Avrupa'ya yönelik dış grup tarafgirlikleri ve Avrupa ülkelerine göç etme isteklerinin biri COVID-19, diğeri de 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Sözleşmesi hakkındaki iki Avrupa kaynaklı komplo teorisi inanma olasılıklarını nasıl yordadığını incelemektir. Bir diğer amaç da İranlı üniversite öğrencilerinin Avrupa'ya yönelik sosyal temsillerini incelemek olmuştur. Bulgular ulusal kimlikle özdeşleşme ve Avrupa'ya göç etme isteği değişkenlerinin Avrupa'nın fail olarak görüldüğü bu iki komplo teorisine inanma eğiliminin en güçlü yordayıcıları olduğunu ortaya koymaktadır: Her iki komplo teorisine duyulan inancın düzeyi ulusal kimlikle özdeşleşme arttıkça yükselmekte, göç etme isteği arttıkça düşmektedir. Ayrıca, dış grup tarafgirliği yüksek ve düşük olan üniversite öğrencilerinin