Kur'ân'da "Yemîn" Kavramı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, İLAHİYAT FAKÜLTESİ, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Erhan GÜZEL

Danışman: Ömer Faruk Bilgin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

"Yemîn" kelimesi, Arap dilinde birden fazla anlama gelen bir sözcük olup, özelde Arap toplumunun genelde yeryüzündeki bütün toplumların bir arada yaşama ihtiyacının karşılanması esnasında kurumsallaşan bir kimlik kazanan ve pek çok farklı boyuta sahip olan önemli bir kavrama işaret etmektedir. Bu yüzden öncelikle "yemîn" kelimesinin kendisinden türetildiği "y-m-n" maddesi, türevleriyle beraber etimolojik ve semantik analize tabi tutularak kök anlam tespit edilmeye ve bu kökten türetilen kelimelerle kök anlam arasındaki ilişki ve irtibat ortaya çıkarılmaya çalışılmış; böylece "yemîn" kavramının anlam alanının nasıl oluşturulduğunun cevabı bulunmaya gayret edilmiştir. Konunun dil boyutunun ele alınmasından sonra, kültür tarihindeki yerinin incelenmesine geçildiğinde, insânî ihtiyaçlar ve durumlar neticesinde oluşturulan bu kavramın genelde beşerî kültürdeki, daha sınırlı çerçevede Arap kültüründeki, özelde de İslâm kültürü ve düşüncesindeki varlığı farklı açılardan analiz edilmiştir. Son olarak "y-m-n" maddesinin türevlerinin Kur'ân'daki kullanımları ele alınmış; türevlerinin ve onların geçtiği âyetlerin tefsir literatüründe nasıl değerlendirildiği incelenmiş ve "y-m-n" maddesinin türevlerinin ve özellikle "yemîn" kavramının anlam dünyası netleştirilmeye çalışılmıştır.