Şeftalide (Prunus persica (L.) Batsch) farklı terbiye sistemlerinin Bursa koşullarında uygulanabilirliği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Bahçe Bitkileri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RAŞİT BATUR ORAN
Danışman: Ümran Ertürk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, şeftalide farklı terbiye sistemlerinin ülkemiz koşullarında uygulanabilirliğini belirlemek amacıyla ülkemiz şeftali yetiştiriciliğinin önemli merkezlerinden biri olan Bursa'da 2017-2020 yılları arasında yapılmıştır. Çalışmada Vazo, Vazo Katalan, Tri-V, Perpendicular-V, Quad-V, Tatura, Merkezi Lider ve İnce iğ terbiye sistemleri, "GxN15" (Garnem) anacı üzerine aşılanmış, farklı hasat dönemlerine sahip, "Extreme® 314", "Extreme® 436" ve "Extreme® 568" şeftali çeşitleri ile kurulan bahçede uygulanmış ve sistemlerin ağaçların fenolojik safhaları, vejetatif gelişimleri, verim, meyve kalite kriterleri ve üretim maliyetleri üzerine etkileri belirlenmiştir. Çalışma sonunda elde edilen bulgulara göre terbiye sistemlerinin ağaçların vejetatif gelişimi üzerine etkilerinin farklı olduğu görülmüştür. Bu farklılık budamaya duyulan ihtiyacı dolayısıyla da sistemlere göre yaz ve kış budama artığı miktarlarını etkilemiştir. En yüksek budama artığı miktarı Vazo ve en düşük Tatura sisteminden elde edilmiştir. Terbiye sistemlerinin ağaç başına ve dekara verim üzerine etkileri incelendiğinde, Vazo, Vazo Katalan, Tri-V ve Quad-V gibi sistemlerin ağaç başına daha yüksek, Tatura, Perpendicular-V ve Merkezi Lider sistemlerinin ise birim alana daha fazla meyve verdiği belirlenmiştir. Meyve iriliği üzerine terbiye sistemlerinin etkisi önemli bulunmuş, en iri meyveler Vazo, en küçük meyveler ise Perpendicular-V ve Tatura sistemlerinden elde edilmiştir. Terbiye sistemlerinin farklılıklarını ortaya koymak için incelenen parametrelerden elde edilen verilere göre Bursa koşullarında Perpendicular-V ve Tatura sistemlerinin öne çıktığı bu sistemlerin Vazo sistemine alternatif sistemler olabilecekleri kanaati oluşmuştur.