RPC Detektörde sinyal gelişiminin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SAMET TAŞKIN

Danışman: Nilgün Demir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

RPC (Resistive Plate Chamber-Yüksek Dirençli Tabaka Odası) yüksek enerji fiziği deneylerinde, nükleer fizik uygulamalarında, medikal fizikte, görüntüleme sistemlerinde, özellikle PET cihazlarında, yaygın olarak kullanılan, paralel levhalı bir gazlı detektördür. Cam ve bakalit gibi yüksek öz dirençli ve arası gaz dolu levhalar ve levhalar üzerinde indüklenen sinyalleri toplamayı sağlayan okuma şeritlerinden oluşur. Detektör, çığ ve flama modu olmak üzere iki farklı modda çalışabilmektedir. Bu çalışmada, çığ modda çalışan RPC ele alındı. Detektörden geçen bir yüklü parçacık yüksek elektrik alan bölgesine girdiğinde, birincil iyon çiftleri oluşturur ve bu çiftler gaz içinde yeterli enerjiye sahipse yeni bir iyon çifti üretebilir. Bu şekilde gaz hacmi içinde bir yük çoğalması meydana gelir ki bu olay, çığ sürecinin oluşumuna sebep olur. RPC detektörde alınan sinyal, diğer geleneksel yapıdaki gazlı detektörlerde olduğu gibi, doğrudan çığ sonucunda üretilen iyonizasyon sinyali değildir. Çığ boyunca üretilen yüklerin, yüksek dirençli levhaları indüklemesi ile levhalar üzerinde indüklenme ile bir yük birikir ve akım oluşur. Böylece indüklenme ile oluşan yük miktarı bu detektör için önemli parametrelerden biridir. Elbette, sinyal gelişiminde detektör hacmi içinde seçilen gazın cinsi, detektöre uygulanan voltaj değeri, oluşan iyon yüklerinin sayısını dolayısı ile indüklenme ile oluşan yük miktarını değiştirecektir. Bu çalışmada, yüksek dirençli levhaların cinsine ve özelliklerine bağlı olarak, farklı gaz karışımları ve voltaj değerlerinde, RPC detektörü için sinyal gelişimi, Monte Carlo yöntemi ile Python programlama dilinde örneklenmiştir.