Melezleme ıslahı ile elde edilen asma genotiplerinin önemli kalite özelliklerinin belirlenmesi


Creative Commons License

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MELEK AKGÜN

Danışman: Arif Atak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

MELEZLEME ISLAHI İLE ELDE EDİLEN ASMA GENOTİPLERİNİN ÖNEMLİ KALİTE ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ

Dünya sofralık üzüm yetiştiriciliğinin önde gelen ülkelerinden biri olan Türkiye değişen tüketici ve pazar taleplerine uygun, dış pazarlarda rekabet edebilecek kalitede üzüm çeşidine sahip olmadığından farklı ıslah programları sürdürülmektedir. Bu ıslah çalışmalarında özellikle çekirdeksiz, sert meyve etli, iri taneli, kendine özgü aromalı, fenolik içeriği zengin ve mümkünse hastalıklara daha dayanıklı üzüm çeşitleri geliştirilmeye çalışılmaktadır. Bu çalışmada da öncelikli hedeflere uygun melezleme çalışmalarından elde edilen farklı ebeveynlere sahip 89 melez genotipin temel kalite özellikleri değerlendirilmiş ve ön eleme aşamasını geçenler belirlenmiştir. Özellikle duyusal (degüstasyon) panelinden elde edilen puanlar temelinde yaklaşık 30 kalite kriteri değerlendirilerek 14 melez genotip diğerlerine göre üstün özellikleri nedeniyle seçilmişlerdir. Bunlar arasında farklı ebeveynlere sahip ve çekirdeksiz olan 22BY-097, 14KS-03, 18BK-02 ve 22BY-044 genotipleri en yüksek puan alan melez genotipler olmuştur. Yüksek puanlı melez genotiplerin tescil için uygunluklarını belirlemek üzere bir sonraki aşamada farklı lokasyonlarda tekerrürlü olarak verim ve kalite değerlendirmelerinin yapılması planlanmaktadır. Dolayısıyla edilen sonuçların doğruluğu ve tutarlılığı teyit edilecektir. Daha sonra en üstün özellikleri taşıyan genotipler tescil edilerek sofralık üzüm çeşit havuzuna aktarılacaktır