Abbasî sarayında bir oportünist şair Ebû Dülâme(Ö.161)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEDA CANTÜRÜ

Danışman: ŞENER ŞAHİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Klasik Arap edebiyatının önde gelen mizah şairlerinden Ebû Dülâme Zend b. Cevn el-Esedî el-Eşca'î el-Ezdî (ö.161), Emevî Hilafetinin son dönemiyle Abbasi hi-lafetinin kuruluş dönemlerine şahitlik eden "muhadram şairler" kadrosunun en seçkin üyelerinden biridir. Abbasi hanedanının üç kudretli halifesi es-Seffâh, el-Mehdi ve el-Mansûr'un, her daim meclislerinde görmeyi arzuladığı, anekdot ve şiirlerini dinle-mekten zevk aldığı muzip bir nüktedandır. Özel menfaati için kurguladığı hikâyeleri, uydurduğu rüyaları sayesinde bahsi geçen halifelerin iltifat ve teveccühlerine mazhar olmuş; hayatı boyunca da menfaat temini için izlediği türlü entrika ve stratejilerin meyvelerini toplamıştır. Çevresinde cereyan eden her hadiseyi, akıl almaz taktiklerle kendi lehine çevirebilen Ebû Dülâme sıradan bir "tufeylî" olmayıp, mizah yeteneği ile şiir dehasını başarıyla harmanlayan usta bir şair ve birinci sınıf bir nükte-dandır. İşte bu tezde, klasik edeb kaynaklarında azımsanamayacak nüktesi bulunan; birinci el te-racim ve tabakat eserlerinde, klasik Arap tarihi kaynaklarında dağınık da olsa hakkın-da epeyce bir malumat bulunan Şair Ebû Dülâme'nin sosyo-kültürel bir portresi su-nulmaya çalışılmıştır.