Entomopatojen nematod heterorhabditis bacteriophora HBH hibrit ırkının bazı pestisitlere dayanıklı bireylerinin vücut uzunluğu, üreme gücü ve etkinlik farklılıklarının araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE İLKTAN
Danışman: İSMAİL ALPER SUSURLUK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Entomopatojen nematodlar (EPN) toprakaltında zararlı böceklerle mücadelede en etkili mücadele ajanlarından birisidir. Ancak etkileri yavaş gözlenir. Bununla beraber hızlı sonuç alınabilmesi ve hızlı etki göstermesi nedeniyle kimyasal mücadele tarımda en fazla tercih edilen mücadele yöntemidir. Kimyasal pestisitlerin kalıntı problemleri, daha düşük dozlarda kullanımını gerektirmektedir. Pestisitler ve EPN'lerin kombinasyon etkileşiminin bilinmesi bu bağlamda önemlidir. Bu amaçla etkili bir EPN türü olan Heterorhabditis bacteriophora (Rhabditida: Heterorhabditidae) HBH hibrit ırkı ile deltamethrin, glifosat ve tebuconazole + azoxystrobin etken maddelerinin kombinasyonları test edilmiştir. Pestisitlerle EPN'lerin çoğunlukla uyum sağladıkları bilinmektedir. Etkinlik bakımından değerlendirildiğinde sinerjistik ve additif etkiler EPN ve pestisit etkileşimini destekleyici sonuçlar sağlar. Diğer taraftan antagonistik etkiler de meydana gelebilmektedir. Bu çalışmada deltamethrin etken maddesine dayanıklı infektif juvenillerin enfektivite yeteneğinin kontrol grubuna kıyasla daha fazla olduğu saptanmıştır. Üreme gücü dikkate alındığında tebuconazole + azoxystrobin etken maddelerinin üreme gücünü azaltıcı etkisi (~ 40 bin birey) göze çarpmaktadır. İnfektif juvenil boyları karşılaştırıldığında glifosat etken maddesinin IJ boyunu kısaltıcı etkisi saptanmıştır. En uzun IJ boyu fungusite maruz kalan bireylerde gözlenirken en kısa IJ boyu herbisite maruz kalan bireylerde gözlenmiştir. Bu tez çalışmasının sürdürülebilir tarım ve entegre zararlı yönetimi konularında yol gösterici olması amaçlanmaktadır. Anahtar Kelimeler: entegre zararlı yönetimi, sürdürülebilir tarım, nematod, biyolojik mücadele