Sanal gerçeklik uygulamalarının müzik eğitimi lisans programı öğrencilerinin müzik performans kaygı düzeylerine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, GÜZEL SANATLAR EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MELİKE ÇAKAN UZUNKAVAK

Danışman: Gülnihal Gül

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hızla gelişen sanal gerçeklik teknolojisinin gelişmiş ülkelerin eğitim sistemlerinde kullanımı artmakta, ülkemizde de bu teknolojinin eğitimde etkin şekilde uygulanmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu araştırmada müzik eğitimi lisans programı öğrencilerinin uygulama öncesi performans kaygı düzeylerinin belirlenmesi, performans kaygısını azaltmaya yönelik sanal gerçeklik yazılımı geliştirilmesi ve deneysel süreçte kullanılması; uygulama sonrası öğrencilerin performans gelişimleri ve kaygı düzeylerinin değerlendirilmesi ile öğrenci görüşlerinin alınması amaçlanmıştır. Araştırmada karma yöntem araştırmalarından açıklayıcı ardışık karma desen kullanılmış olup, araştırma modeli ön test-son test kontrol gruplu deneysel desendir. Nicel veriler Kenny Müzik Performans Kaygısı Envanteri (KMPKE) ve Performans Gözlem Formu ile, nitel veriler ise deney grubunda yer alan 12 katılımcı ile yüz yüze yapılan görüşmelerden elde edilmiştir. Nicel veriler Mann-Whitney U ve t testi ile analiz edilmiştir. Nitel veriler ise içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş ve bulgular tema ve kodlara ayrılarak tablolaştırılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda deney ve kontrol grubunun KMPKE ön test puanları arasında anlamlı bir fark bulunmadığı; kontrol grubunun KMPKE ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir fark olmadığı; deney grubunun KMPKE ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir fark olduğu; deney grubunun KMPKE son test puanları ile kontrol grubunun KMPKE son test puanları arasında anlamlı bir fark olduğu ve deney grubunun teknik, müzikal, kaygı ve genel performans puanlarının kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca araştırmada sanal gerçeklik uygulamasının öğrencilerin çalışma süreçlerini desteklediği, performans sırasında heyecan kontrolüne katkı sağladığı, ders ve konser kaygısını azalttığı, konsantre olabilmelerine katkı sağladığı, rahat bir çalışma ortamı sunduğu, çalışma disiplinini artırdığı ve günlük çalışma süresinin uzamasına yardımcı olduğu belirlenmiştir.