Sosyal bilgiler öğretmenlerinin ve ortaokul öğrencilerinin toplum arkeolojisine yaklaşımları: Bursa örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ARKEOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERMİN ZENGİN
Danışman: Reyhan Şahin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, ortaokul düzeyindeki kültürel miras eğitiminin arkeoloji eğitimi temelinde programlanabilirliğini mercek altına almaktadır. Bu amaçla arkeolojiyle zenginleştirilmiş bir müfredatın uygulanmasını etkileyen iki temel değişken incelenmiştir: (i) öğretmen faktörü ve (ii) öğretim yöntem ve teknikleri faktörü. Öğretmen faktörünü incelemek için Bursa ilinin üç farklı ilçesindeki 9 okulda görev yapmakta olan 50 sosyal bilgiler öğretmenden hem yazılı anket formu hem de yarı-yapılandırılmış görüşmelere dayalı veriler toplanmış, veriler betimsel istatistik ve içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Öğretim yöntemi faktörünü incelemek için ise deneysel araştırma deseni çerçevesinde 5. sınıf öğrencileri üzerinde ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Zenginleştirilmiş öğretim yöntemlerinin öğrenme çıktıları üzerindeki etkisi t-testi ile analiz edilmiştir. Tablolar aracılığıyla sunulan ve yorumlanan bulgular, araştırma sorularına yanıtlar sağlamıştır. Sonuçlar, öğretmenlerin genel olarak yakın çevrelerindeki kültürel miras alanları ve arkeolojik çevrelerin farkında olsalar da, bu alanları öğretimle nasıl bütünleştirecekleri konusundaki bilgi ve farkındalıklarının sınırlı olduğunu göstermektedir. Öğretmenlerin kendilerini bu konuda mesleki olarak yetersiz hissetmeleri, fakat buna rağmen kültürel miras öğelerinin ve arkeolojik sit alanlarının kültürel miras eğitiminde kullanımına karşı olumlu tutumlara sahip oldukları ise araştırmanın diğer sonuçlarıdır. Öğretim yöntemleri faktörüyle ilgili olarak, bulgular arkeoloji temelli program zenginleştirmenin öğrenci başarısını önemli ölçüde ve olumlu şekilde etkilediğini göstermektedir. Deney grubu, hem genel akademik başarıda hem de bireysel soru tabanlı performansta kontrol grubundan daha iyi performans göstererek önerilen öğretim yaklaşımının etkinliğini vurgulamıştır.