FARKLI SULAMA SEVİYELERİNİN SİVRİ BİBER (Capsicum annuum L.) VERİM VE KALİTESİ ÜZERİNE ETKİLERİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİNEM YILMAZ

Danışman: Hayrettin Kuşçu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tatlı su kaynaklarının sınırlı olduğu bölgelerde farklı sulama programlarının bitkiler üzerindeki etkisinin araştırılması, sürdürülebilir su kaynakları yönetimi ve tarımsal kalkınma için önemlidir. Bu nedenle, yaz aylarında yağış değerlerinin düşük sıcaklık değerlerinin yüksek seyrettiği Bursa'da, damla sulama ile uygulanan farklı düzeylerdeki sulama suyunun sivri biber bitkisinin (Burkalem çeşidi) verimi, bazı verim bileşenleri ve su kullanım etkinliği (SKE) üzerindeki etkilerini araştırmak amacıyla 2019 yılında bir tarla denemesi yürütülmüştür. Sulama seviyeleri (S100, S75, S50 ve S25), A sınıfı buharlaşma kabından buharlaşan su miktarına farklı bitki-kap katsayıları (kpc) uygulanarak oluşturulmuştur. Uygulanan sulama suyu miktarı azaltıldıkça bitki su tüketiminin de azaldığı gözlemlenmiştir. En yüksek meyve verimleri S100 (kpc=1,00) ve S75 (kpc=0,75) konularında gerçekleşmiştir. S50 (kpc=0,50) ve S25 (kpc=0,25) sulama seviyelerinde verim önemli düzeyde (P<0,05) azalmıştır. S100 konusuna kıyasla en büyük verim azalması (%56), yüksek düzeyde su açığı oluştuğunda (S25 konusu) ölçülmüştür. Uygulanan sulama suyu miktarı ile verim arasında ikinci dereceden polinom (R2=0,95), bitki su tüketimi ile verim değerleri arasında ise doğrusal (R2=0,92) bir ilişki gösteren eşitlikler elde edilmiştir. Genelde sulama seviyeleri azaldıkça meyve boyu ve eni de azalmıştır. Verim tepki etmeni ky=1,12 olarak belirlenmiştir. En yüksek SKE, S75 konusundan elde edilmiştir. Sonuç olarak, yüksek düzeyde biber verimi elde etmek ve SKE'ni artırmak için A sınıfı kaptan buharlaşan su miktarına kpc=0,75 katsayısı uygulanarak sulama yapılması önerilebilir. Bu koşullar sonucunda, uygulanan sulama suyu miktarı, bitki su tüketimi, meyve verimi ve SKE değerleri sırasıyla 368,4 mm, 516,6 mm, 3629 kg da-1 ve 7,02 kg m-3 olarak belirlenmiştir.