Gaziantep Platosunun agroekolojik kuşakları


Creative Commons License

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUBA ŞERİFOĞLU

Danışman: Ali Yiğit

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışma sahası olarak Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin Fırat Bölümünde yer alan Gaziantep Platosu seçilmiştir. Geniş arazi varlığının yanında Fırat Nehri gibi bol su kaynağına sınır olması ve plato sahasındaki nüfusun büyük çoğunluğunun tarımla uğraşıyor olmasına karşın, özellikle kırsal fakirliğin yaşanması, halkın tarımsal verimden ve geçimden memnun olmaması plato arazilerinin potansiyeline uygun kullanılıp kullanılmadığı sorusunu zihinde uyandırmıştır. Bu sebeple Gaziantep Platosu topraklarının tarımsal uygunluk derecelerinin belirlenmesi doğrultusunda agroekolojik kuşaklarının oluşturulmasının hedeflendiği bu çalışmada Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinden (ÇKKV) biri olan Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) ile Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) birlikte kullanılmıştır. Çalışmanın hedefi doğrultusunda birinci bölümde agroekoloji ve organik tarım konusunda bilgiler verilmiş, ikinci bölümünde ise sahanın genel coğrafi özellikleri ortaya konulmuştur. Araştırmanın üçüncü bölümünde ise platonun agroekolojik kuşaklarının belirlenebilmesi için literatürel bilgiler ve sahanın doğal koşulları dikkate alınarak ana kriterler ve bunlara ait alt kriter aralıkları ortaya konulmuştur. Her bir ana kriter ikili karşılaştırmalarla mukayese edilmiş, puanları ve ağırlık değerleri elde edilmiştir. Ulaşılan ağırlık değerleri ve alt kriter puanları kullanılarak katmanlar arası çakıştırma yapılmış ve agroekolojik kuşaklara ait sonuç tablosu ve haritası oluşturulmuştur. Buna göre plato arazisinin %1'i tarımsal açıdan çok uygun, %30,3'ü uygun, %42,7'si orta derecede uygun, %24,8'i az uygun ve %1,2'si ise tarımsal faaliyete uygun değil'dir. Plato sahasında uygun tarım alanlarını sınırlandıran sebepler arasında doğal faktörler olduğu gibi kullanıcı kaynaklı hatalarında olduğu düşünülmektedir.