DOĞAL DERİN ÖTEKTİK ÇÖZÜCÜLER İLE AYÇEKİRDEĞİ KABUKLARINDAN FENOLİKBİLEŞİKLERİN EKSTRAKSİYONU VEBİYOERİŞİLEBİLİRLİKLERİNİNDEĞERLENDİRİLMESİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, GIDA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MELEK KESKİN

Danışman: Senem Kamiloğlu Beştepe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Genellikle atık olarak ayrılan ay çekirdeği kabukları, değerli ancak yeterince kullanılamayan bir fenolik bileşik kaynağıdır. Bu çalışmanın amacı, kavrulmamış ve kavrulmuş ay çekirdeği kabuklarından fenolik bileşenleri geri kazanımını sağlamak ve elde edilen yeşil ekstraktların biyoerişilebilirliklerini değerlendirmektir. Bu amaçla, 12 farklı doğal derin ötektik çözücü (NADES) kombinasyonu kullanılarak ultrases destekli ekstraksiyon (UAE) uygulanmıştır. UPLC–ESI–MS/MS analizleri, klorojenik asidi tüm ekstraktlardaki baskın fenolik bileşik olarak belirlemiştir. Test edilen çözücüler arasında, glukoz:laktik asit (1:5) oranına sahip NADES, hem kavrulmamış hem de kavrulmuş örneklerde en yüksek biyoerişilebilir klorojenik asit düzeyini sağlamıştır. Çoğu NADES formülasyonu, etanolik ekstraktla karşılaştırıldığında, biyoerişilebilir fenolik bileşiklerin daha yüksek düzeylerde elde edilmesine olanak tanımıştır. Ancak, kavurma işlemi, biyoerişilebilir toplam fenolik madde içeriğini, antioksidan kapasiteyi ve klorojenik asit miktarını çoğu ekstraktta anlamlı düzeyde azaltmıştır. Genel olarak bulgular, NADES'lerin UAE ile birlikte kullanımının, ay çekirdeği kabuklarından fenolik bileşenlerin ekstraksiyonunu ve biyoerişilebilirliğini artırmada etkili bir yöntem olduğunu ortaya koymaktadır.