Psikolojik danışman adaylarının cesaretlendirme karakter gücü, psikolojik danışman öz yetkinlik, psikolojik iyi oluş, empatik eğilim, benlik saygısı düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA YALÇIN GÜRTÜRK

Danışman: Nagihan Oğuz Duran

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada; psikolojik danışman adaylarının cesaretlendirme karakter gücü düzeyleri ile psikolojik danışman öz yetkinlik, psikolojik iyi oluş, empatik eğilim ve benlik saygısı düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 57 ayrı üniversitede öğrenim gören, yaşları 18-28 aralığında bulunan (𝑋̅=20, SS=1.84) 282 öğrenciden veri toplanmıştır. Çalışmada ilgili değişkenlerle ilgili veri toplamak için Cesaretlendirme Karakter Gücü Ölçeği (CKGÖ), Psikolojik Danışman Öz Yetkinlik Ölçeği (PDÖYÖ), Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (PİOÖ), Empatik Eğilim Ölçeği (EEÖ) ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ) kullanılmıştır. Ayrıca çalışmada Cesaretlendirme Karakter Gücü Ölçeği Türkçeye çeviri çalışmaları yapıldıktan sonra ölçeğin psikometrik özellikleri incelenmiştir. CKGÖ'nin Türkçe versiyonunun psikometrik değerleri, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), iç tutarlılık ve test-tekrar test yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. DFA sonucunda, iki faktörlü modelin iyi uyum gösterdiği bulunmuştur (x2/df= 1.86; CFI= .97; TLI= .96; RMSEA= .055 ve SRMR= .039). Elde edilen bulgular doğrultusunda CKGÖ, psikolojik danışman adaylarının cesaretlendirme karakter gücü düzeylerini ölçen geçerli ve güvenilir bir araçtır. Cesaretlendirme karakter gücü düzeyleri ile psikolojik danışman öz yetkinlik, psikolojik iyi oluş, empatik eğilim ve benlik saygısı düzeyleri arasındaki ilişki Pearson Momentler Çarpımı korelasyon katsayısı değeri ile hesaplanmıştır. Cesaretlendirme karakter gücü ile empatik eğilim ve psikolojik iyi oluş arasında orta düzeyde; psikolojik danışman öz yetkinliği ve benlik saygısı arasında düşük düzeyde pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Alanyazın taraması doğrultusunda, değişkenler arasındaki ilişkide etkinin yönünü bulmak amacıyla bir model tasarlanmıştır. Tasarlanan model Path Analizi yöntemiyle incelenmiştir. Son olarak kabul edilen modelden elde edilen doğrudan ve dolaylı yollara ilişkin bulgular bootstrap işlemiyle sınanmıştır. Çalışma sonucunda, değişkenler arasındaki doğrudan ve dolaylı etkilerin anlamlı olduğu görülmüştür. Empatik eğilimin cesaretlendirme karakter gücü, psikolojik iyi oluş ve benlik saygısı üzerindeki doğrudan etkisi; cesaretlendirme karakter gücü ve benlik saygısının psikolojik iyi oluş üzerindeki doğrudan etkisi; benlik saygısı ve psikolojik iyi oluşun psikolojik danışman öz yetkinliği üzerindeki doğrudan etkisi anlamlı bulunmuştur. Empatik eğilimin cesaretlendirme karakter gücü ve benlik saygısı aracılığıyla psikolojik iyi oluş üzerindeki dolaylı etkisi anlamlı bulunmuştur. Benzer şekilde empatik eğilimin cesaretlendirme karakter gücü, benlik saygısı ve psikolojik iyi oluş aracılığıyla psikolojik danışman öz yetkinliği üzerindeki dolaylı etkisi de anlamlı bulunmuştur. Benlik saygısının ve cesaretlendirme karakter gücünün psikolojik iyi oluş aracılığıyla psikolojik danışman öz yetkinliği üzerindeki dolaylı etkileri de ayrı ayrı anlamlı bulunmuştur. Tüm bu doğrudan ve dolaylı etkiler pozitif yönlüyken benlik saygısının psikolojik danışman öz yetkinliği üzerindeki doğrudan etkisi negatif yönde anlamlı bulunmuştur. Elde edilen modele ilişkin bulgular alanyazın çerçevesinde tartışılmış ve ileriye dönük önerilerde bulunulmuştur.