Köyde ve kentte yaşayan okul öncesi çocuklarının toplumsal cinsiyet algıları ile anne-babalarının toplumsal cinsiyete yönelik görüşlerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Temel Eğitim, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF ALMİRAY OKUTAN
Danışman: Pınar Bağçeli Kahraman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Anne-babaların çocuk yetiştirme tutum ve davranışları çocukların cinsiyete yönelik davranışlarını biçimlendirmektedir. Günümüzde birçok ebeveyn çocuklarının kendi cinsiyet rollerine uygun özellik kazanmalarını beklemektedirler. Bu beklentiler anne-babaların çocuklarına karşı olan davranışlarını etkilemektedir. Bu yüzden okul öncesi çağındaki çocukların toplumsal cinsiyet algılarında ailenin rolü önemli olmaktadır. Bu araştırmanın amacı da kentsel ve kırsal kesimde yaşamakta olan okul öncesi çocukların algılarını ve ebeveynlerinin toplumsal cinsiyet algılarını görüşlerini incelemektir. Bu araştırma kapsamında çocuklardan anne-babalarını nasıl betimlediklerini resim yoluyla ifade etmeleri istenmiştir. Ebeveynler ile de yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılarak görüşleri alınmıştır. Bu araştırma nitel araştırma yönteminde planlanmış olup olgubilim (fenomenolojik) deseni olarak tasarlanmıştır. Fenomenoloji, kişilerin bir olguyu nasıl deneyimledikleri hakkındaki açıklayıcı çalışmadır (Yıldırım ve Şimşek, 2013). Bu çalışma, Manisa'nın Yunusemre ilçesine bağlı biri köy diğeri kent anaokulu olmak üzere iki okuldan toplam 20 tane çocuk ve onların anne-babaları ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, betimsel analiz ve içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucuna bakıldığında; köyde ve kentte yaşayan anne babaların "anne" beklentisi ev ve çocuk ile ilgili tüm sorumluluğun anneye ait olduğunun, "baba" beklentisi ise evin ve aile bireylerinin maddi ihtiyaçlarını karşılamanın tüm sorumluluğun babaya ait olduğunun düşünülmesi olarak açıklandığı görülmektedir. Kadınların görüşleri ise; genellikle annelik deneyimleri kolay ve olumlu yaşantılar barındırmasa da anne olmaktan çok mutlu olduklarını, çocuklarının onların yaşam kaynağı olduğunu, anneliğin vermiş olduğu huzuru ve kutsallığı önemsediklerini göstermiştir. Araştırmada, köyde yaşayan anne ve babaların toplumsal cinsiyet eşitliğini bütüncül bir bakış açısıyla ele almadığı ve toplumsal cinsiyet rollerinin geleneksel olarak hâlâ var olduğu görülmüştür. Kentte yaşayan anne ve babaların ise geleneksel anlayıştan ve kalıp yargılardan arınmış eşitlikçi bir anlayışı daha fazla yansıttığı görülmüştür. Çocukların kadına ve erkeğe ilişkin kalıpyargısal görüş bildirmelerinde, annelerinin ev hanımı olması ve aile içi sorumlulukların geleneksel bir şekilde dağılmaması gibi faktörlerin etkili olduğu belirlenmiştir.