Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATİH KENAR
Danışman: Ali Yiğit
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu çalışmada, Gediz Havzası’nın
agroekolojik kuşaklarının ve bu kuşaklara ait özelliklerin belirlenmesini
amaçlanmaktadır. Sürdürülebilir tarımın boyutları, agroekolojinin on unsuru ve
agroekolojik farkındalık kapsamındaki çiftçilerle yapılan görüşmeler
doğrultusunda, bölgenin ekolojik ve tarımsal potansiyeli kapsamlı bir şekilde
incelenmiştir. Araştırmada, agroekolojik kuşakların tespiti için Coğrafi Bilgi
Sistemleri (CBS) kullanılarak topografik model katmanı için eğim, bakı,
yükselti, iklim modeli katmanı için sıcaklık ve yağış, toprak modeli katmanı
için büyük toprak grupları, erozyon durumu, arazi kullanım kabiliyeti ve arazi
kullanım şekli kriterleri kullanılmıştır. Kullanılan 9 kriter ağırlık ve
puanlarına göre çakıştırılarak agroekolojik kuşaklar elde edilmiştir.
Kriterlerin ağırlıklarının
hesaplanmasında, Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinden Analitik Hiyerarşi
Süreci (AHS) ile CBS entegrasyonu sağlanarak, kriterlerin hiyerarşik yapısı
oluşturulmuş ve kuşakların belirlenmesinde kriterlerin ağırlıkları
hesaplanmıştır. Orta derecede uygun alanlar havzanın %59’unu, uygun ve çok
uygun alanlar ise toplamda %30’unu oluşturmaktadır. Bu durum Gediz Havzası’nın
agroekolojik potansiyelinin yüksek olduğunu ortaya koymaktadır.
Çiftçilerle yapılan görüşmeler neticesinde, agroekolojik farkındalık durumu ortaya koyulmuş ve sürdürülebilir tarım uygulamalarının yerel düzeyde benimsenme derecesi değerlendirilmiştir. Gediz Havzası’ndaki çiftçilerle yapılan görüşmeler sonucunda, agroekoloji kavramına aşina olunmadığı, ancak geleneksel tarım yöntemlerinin uzun süredir uygulanmaya devam edildiği görülmüştür. Elde edilen bulgular, Gediz Havzası’nın farklı agroekolojik kuşaklarının özelliklerini ve bu kuşakların sürdürülebilir tarıma katkı potansiyelini ortaya koymaktadır. Gediz Havzası’nda tarımsal sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi için agroekolojik tarım alternatif bir yöntemdir. Sonuç olarak, çalışma, bölgesel tarımsal planlamada ve agroekolojik stratejilerin geliştirilmesinde bilimsel ve pratik bir temel sunmaktadır.