Orta Anadolu'da kalkolitik dönem süresince doğal çevrenin yerleşmeler üzerindeki etkileri ve Güvercinkayası
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, ARKEOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVGİ ASLAN
Danışman: REYHAN ŞAHİN, EMRE GÜLDOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tarihöncesi topluluklar sosyal yapılarının devamlılığı, değişim ve gelişimini sağlayan pek çok günlük faaliyet ve organizasyonda çevreyle yakın bir ilişki içinde olmuştur. Bu çalışmada Orta Anadolu Kapadokya Bölgesi'nde yer alan Güvercinkayası yerleşmesi merkeze alınarak, insanların yaşamlarını sürdürdükleri alanlar ve doğal çevreyle ilgili araştırmalar derlenerek, çevrenin yerleşmelere etkisi anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu amaçla Güvercinkayası ile aynı bölgede yer alan ve kültürel etkileşimin izlerini gördüğümüz kazısı yapılan, yüzey araştırmaları ile tespit edilen çeşitli insan faaliyet alanlarından elde edilen arkeolojik ve arkeometrik veriler incelenmiş, böylece bölge içi ve bölgeler arası ilişkileri karşılaştırmak mümkün olmuştur. Ayrıca iklim, volkanizma, flora, fauna ve hammadde kaynakları gibi farklı bağlamlarda yapılan araştırmalar çevresel veriler olarak ele alınmıştır. Anadolu'nun genelinde olduğu gibi Orta Anadolu Bölgesi'nde de Kalkolitik ile ilgili bilgilerimiz sınırlı olmakla birlikte güncel veriler sayesinde bugün artık daha fazla bilgiye sahibiz. Erken Kalkolitik Dönem'den Geç Kalkolitik Dönem'e kadar kronoloji vermek artık mümkündür. Volkanik Kapadokya Bölgesi'nde Kalkolitik Dönem ile ilgili başlıca araştırmalardan biri Güvercinkayası'nda yapılmıştır. Tamamı kazılan yerleşmede Orta ve Geç Kalkolitik Dönem'lere tarihlenen bulgu ve buluntular incelenmiş ve kültürel etkileşimleri sorgulanmıştır. Elde edilen sonuçlarla, Volkanik Kapadokya Bölgesi'nde yaşayan Kalkolitik toplulukların çevreyle ilişkileri anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, doğal çevrenin insan yaşamına etkisi, yer seçimini etkileyen faktörler, hammaddeye yakınlık, geçim ekonomisi vb. sorulara yönelik açıklamalar yapılmaya çalışılmıştır.