KORONER ARTER HASTALIĞI OLAN BİREYLERİN SAĞLIK OKURYAZARLIK DÜZEYLERİ, HASTA İLAÇ UYUMU VE AKTİFLİK DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ARZU OZAN

Danışman: Seda Pehlivan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma koroner arter hastalığı (KAH) olan bireylerin sağlık okuryazarlık düzeyleri, hasta ilaç uyumu ve aktiflik düzeylerinin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nitelikteki araştırma, 15.04.2024-08.11.2024 tarihleri arasında Bursa Şehir Hastanesi kardiyoloji kliniklerinde KAH tanısı ile yatan 371 hasta ile yürütüldü. Araştırmanın verilerinin toplanmasında, Kişisel Bilgi Formu, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSOY-32), Hasta Aktiflik Düzeyi Ölçeği kullanıldı. Araştırmanın verileri, IBM SPSS Statistics 26 programında ortalamalar, standart sapma, yüzdelikler, Kolmogorow Smirnov, Bağımsız Örneklem T, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Tukey, Pearson, Spearman's rho Korelasyon testleri ile değerlendirildi. KAH olan bireylerin yaş ortalaması 63,06 (±12,733)'tür. Bireylerin %56,6'sı erkek, %39,1'i ilkokul mezunudur. En sık görülen ek hastalıklar hipertansiyon (%66), diyabet (%45)'dir. Hastaların TSOYÖ-32 puan ortalamaları 24,62±13,09, Hasta Aktiflik Düzeyi puan ortalaması 65,54±18,21'dir. "İlaçlarımı kullanmayı unuturum.", "İlacı bıraktığım dönemler olur." ve "İlacı yan etkilerinden dolayı bıraktığım olur." ifadelerine evet yanıtını verenlerde sağlık okuryazarlığı ve hasta aktiflik düzeyi puan ortalamaları, daha düşüktür. Sağlık okuryazarlığının ve hasta aktifliğinin ileri yaş, kadın cinsiyet, düşük eğitim düzeyi, geniş aile yapısı, düşük gelir düzeyi, ek kronik hastalık varlığı, hastane yatış sayısı, medikal tedavi uygulanması, hastalık süresinin uzaması, günlük kullanılan ilaç sayısının fazla olması ilaç yan etkisinin bulunması, hastalık hakkında bilgi sahibi olmama durumu ve bilgi sahibi olanlarda alınan bilgi kaynağının aile, arkadaş gibi yakın çevreden olması, ilaç kullanımını unutma, ilacı yan etkileri nedeniyle bırakma gibi durumlarda negatif yönde etkilendiği saptandı. Sağlık okuryazarlığı puanı ile hasta aktiflik düzeyi puanı arasında pozitif yönde korelasyon olduğu (r=0,816; p<0,001) belirlendi. Koroner arter hastalarında sağlık okuryazarlığı, ilaç uyumu ve hasta aktifliğinde etkilidir. Sağlık okuryazarlığını teşvik eden program ve kampanyaların yapılması, buna yönelik sağlık politikalarının uygulanmasının yararlı olacağı düşünülmektedir.