Kuruluşundan Rusya'nın işgaline kadar Azerbaycan Şeki Hanlığı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İSLAM TARİHİ VE SANATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KENAN OMAROV
Danışman: Ali İhsan Karataş
Özet:1747 yılında Nadir Şah'ın ölümünden sonra Azerbaycan'da Hanlıklar dönemi başlamıştır. Hacı Çelebi Han tarafından kurulan Şeki Hanlığı bölgede 76 yıl hüküm sürmeyi başarmıştır. Hacı Çelebi Han Azerbaycan topraklarını da birleştirmek için gayret etmiş fakat tüm çabalarına rağmen bir türlü bu düşüncesini gerçekleştirmemiştir. Bununla birlikte birçok komşu hanlığı ve sultanlığı itaatine almayı başarmıştır. Hacı Çelebi Han'ın 1755 yılında ölümünden sonra Şeki Hanlığı zayıflamaya başladı ve ele geçirilen toprakların önemli bir kısmı kaybedildi. 1784 yılında hâkimiyete Çelebi Han'ın torunu Muhammed Hasan Han geldi. O, Hacı Çelebi Han tarafından ele geçirilen, fakat onun ölümünden sonra kaybedilen toprakların pek çok kısmını da ele geçirerek yeniden Şeki Hanlığı'na dâhil etmeyi başardı. Hanlık Muhammed Hasan Han zamanında, Çelebi Han'dan sonra en güçlü dönemlerini yaşadı. Daha sonra pek çok han Şeki'ye idareci oldular. Ancak Azerbaycan Hanlıklarının birbirlerinin topraklarına sahip olmak için kendi aralarında yapmış oldukları mücadeleler birleşmelerine engel teşkil ediyordu. Bu durum aynı zamanda Azerbaycan topraklarının dış güçler tarafından işgal edilmesi için uygun zemin oluşturdu. Nitekim XIX. yüzyılın başlarında Azerbaycan coğrafyasına hâkim olma mücadelesi uğrunda İran ve Rusya arasında başlayan savaş Rusya'nın zaferiyle sonuçlandı. Böylece Şeki Hanlığı Rusya tarafından işgal edildi.