Kampüste sürdürülebilir atık yönetimi: Bursa Uludağ Üniversitesi örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EZGİ GÖZEN

Danışman: Nezih Kamil Salihoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yönetilmesi gün geçtikçe zorlaşan atık sorununu, sürdürülebilir bir şekilde çözmenin yolu sıfır atık sisteminden geçmektedir. Atıkların öncelikle oluşumunun engellenmesi, ardından azaltılarak, yeniden kullanım, geri dönüşüm ve geri kazanım basamaklarının değerlendirilmesi gereklidir. Sıfır atık sisteminin doğru bir şekilde ele alınabilmesi için atığın içeriğinin bilinmesi ve atığı oluşturan tüm paydaşların sorumluluk alması gerekmektedir. Bu çalışma ile Bursa Uludağ Üniversitesi Görükle Kampüsü'nde sürdürülebilir atık yönetiminin sağlanması hedefiyle, oluşan katı atıklar güz ve bahar dönemleri olmak üzere 2 yıl boyunca incelenmiş ve madde grubu analizi yapılmıştır. Kampüs alanı bölgelere ayrılarak, öğrencilerin aktif katılımıyla katı atık karakterizasyon çalışması yürütülmüştür. Çalışmanın yapıldığı 2021 güz döneminde kampüste en fazla oluşan atık türü %22,28 ile cam atıklar iken, 2022 bahar, güz ve 2023 bahar döneminde cam atıkların yerini sırasıyla %18,44, %24,22 ve %25,20 oranıyla plastik atıkların aldığı görülmüştür. Karışık atıklarla atılan geri dönüştürülebilir atık oranının çalışma boyunca %70, kompostlanabilir atık oranının ise %15 seviyelerinde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca atık karakterizasyon çalışmasının her bir dönem arasında anlamlı bir fark yaratıp yaratmadığı istatistiksel olarak incelenmiştir. Yapılan çalışma sonucu kampüs genelindeki veriler için istatistiksel olarak anlamlı bir sonuç elde edilemese de, geri dönüştürülebilen atıklar için pandemi döneminde yapılan çalışmanın anlamlı bir fark oluşturduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonucu elde edilen veriler doğrultusunda, özellikle geri dönüştürülebilen atıkların yönetimine ilişkin sıfır atık politikasına eş güdümlü bir yapının oluşturulması gerektiği ortaya konmuştur. Bu doğrultuda sıfır atık politikası ile kampüs alanı için bölgesel iyileştirme çalışmaları değerlendirilmiştir