Su örneklerinde polisiklik aromatik hidrokarbonların (PAH) tayininde örnek hazırlama ve kromatografik yöntemlerin optimizasyonuna inovatif yaklaşımlar

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELMAN KANDER

Danışman: Belgin İzgi

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Amerika Çevre Koruma Ajansı'nın (EPA) öncelikli kirletici olarak belirlediği on beş poliaromatik hidrokarbon (Asenaften, Antrasen, Benzo[a]antrasen, Benzo[b]floranten, Benzo[k]floranten, Benzo[g,h,i]perilen, Benzo[a]piren, Krisen, Dibenzo[a,h]antrasen, Floranten, Floren, İndeno[1,2,3-cd]piren, Naftalin, Fenantren ve Piren) için yüksek hassasiyete sahip bir analiz yöntemi geliştirilmesi amaçlanmıştır. Ultra yüksek basınçlı sıvı kromatografisinde on beş poliaromatik hidrokarbonun (PAH) piklerinin ayrımları gerçekleştirilmiş ve literatürden tespit edilen toplam üç yüz on iki adet dalga boyu çiftinin analizleri yapılarak optimum uyarılma ve emisyon dalga boyları bulunmuştur. Oluşturulan bu analiz yöntemiyle PAH'lar için 2 ile 90 ng/L arasında değişen değerlerde gözlenebilme sınırları (LOD) elde edilmiştir. PAH analizlerinin ön işlemi olan katı faz ekstraksiyon (SPE) kısmında da basınç, sıcaklık, çözücü ve kartuş değerlerine yönelik analizler gerçekleştirilmiştir. SPE metodunun, azot gazı basıncı 12 psi, buharlaştırma sıcaklığı 35 0C, elüsyon çözücüsü diklorometan ve kartuşu HyperSep C18 optimum koşulları olarak belirlenmiştir. Altı PAH parametresi (Floranten, Benzo[b]floranten, Benzo[k]floranten, Benzo[g,h,i]perilen, Benzo[a]piren, Indeno[1,2,3-cd]piren) için uluslararası yeterlilik testine katılım sağlanmış tüm parametrelerde ikinin altında alınan z skorlar ile hazırlanan yöntemin geçerliliği kanıtlanmıştır.