Mesane ağrı sendromu / interstisyel sistit (MAS/İS) hastalığında dairesel RNA'ların (CircRNA'ların) potansiyel biyomarker olarak araştırılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE DEMİRBAĞ KARAALİ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Serap Çelikler Kasımoğulları

Eş Danışman: Elif Uz Yıldırım

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mesane Ağrı Sendromu/İnterstisyel Sistit (MAS/İS), hastaların yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyen, bakteriyel enfeksiyon veya tanımlanabilir bir patolojik neden olmaksızın idrar sıklığı, aciliyet, noktüri ve pelvik ağrı ile karakterize kronik bir hastalıktır. MAS/İS'ın patogenezi ve patofizyolojisi tam olarak anlaşılamamakla birlikte ürotelyum yüzeyini kaplayan glikozaminoglikanların eksikliği, immünolojik etiyoloji, aktif mast hücreleri, nöral değişiklikler ve enflamasyonu içeren çeşitli teoriler öne sürülmektedir. Hastalığın tanısında altın standartlar yoktur ve klinisyenler tedaviye başlamak için eşlik eden hastalıklardan ortak olan birkaç semptomu ekarte etmek durumundadır. Erken tanıdaki komplikasyonlar tedaviyi zorlaştırmakta ve hastaların yaşam kalitesini düşürmektedir. Dolayısıyla hastalığın altında yatan mekanizmaların aydınlatılması ve etkili tedavi stratejilerinin belirlenebilmesi için tanısal belirteçlere ihtiyaç duyulmaktadır. Vücut sıvılarında stabilite, korunma ve yüksek bolluk gibi özellikleri ile dairesel RNA'lar (circRNA'lar), çeşitli hastalıkların teşhisi, izlenmesi ve prognozu için biyobelirteçler olarak büyük potansiyel sunmaktadır. Mevcut tez çalışmasında, potansiyel bir biyobelirteç olan circRNA'ların, MAS/İS'in tanısı ve patogenezi üzerindeki rolü araştırıldı. Bu amaç kapsamında, sağlıklı ve hasta bireylerden elde edilen kan/doku örneklerinden circRNA, miRNA ve mRNA izolasyonunu takiben cDNA sentezi yapıldı. Ardından literatür taraması ve biyoinformatik analizler sonucu belirlenen 11 aday circRNA'nın ifadesi kantitatif gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu ile belirlenerek sağlıklı ve hasta bireyler arasındaki ifade farklılıkları kıyaslandı. Elde edilen sonuçlar, circPTPN22 ve circMYBL2'nin hastalığın patogenezinin aydınlatılmasında potansiyel biyobelirteçler olarak kullanılabileceğini göstermektedir.