Farklı sulama aralığı ve sulama suyu seviyelerinin salçalık domatesin verim ve kalitesi üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İLKER ELMAS

Danışman: Hayrettin Kuşçu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Güney Marmara koşullarında yetiştirilen salçalık domateste farklı sulama aralığı ve sulama seviyelerinin meyve verim ve kalite parametreleri üzerine etkilerini araştırmak amacıyla 2019 yılı yetiştiricilik döneminde yürütülmüştür. Tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre kurulan araştırmada, ana parselleri 4 gün sulama aralığı (SA4) ve 8 gün sulama aralığı (SA8) konuları, alt parselleri ise A sınıfı buharlaşma kabında meydana gelen yığışımlı buharlaşmanın %100 (S100), %80 (S80) ve %60 (S60)'ının uygulandığı sulama seviyeleri oluşturmuştur. Deneme sonucunda konulara uygulanan mevsimlik sulama suyu miktarı 259-412 mm arasında değişim göstermiş ve en yüksek bitki su tüketimi SA4xS100 konusundan 527 mm ile elde edilirken en düşük ise SA8xS60 konusundan 419 mm ile elde edilmiştir. En yüksek verim değerine 111,65 t ha-1 ile SA4xS100 konusunda ulaşılmıştır. Meyve verimi (MV) ile sulama suyu (S) arasındaki ilişki MV=-0,002S2 + 1,681S - 228,01 (R² = 0,9859), meyve verimi ile mevsimlik bitki su tüketimi (ETa) arasındaki ilişki ise MV=0,4105ETa - 100,55 (R² = 0,8826) regresyon eşitliği ile tanımlanmıştır. Domates su üretkenliği (WP) değeri en yüksek 22,4 kg m-3 ile SA4xS80 konusundan en düşük ise 16,1 kg m-3 ile SA8xS60 konusundan elde edilmiştir. En yüksek sulama suyu üretkenliği (IWP) 31,4 kg m-3 ile SA4xS80 konusunda, en düşük ise 26,0 kg m-3 ile SA8xS60 konusunda belirlenmiştir. Yapılan araştırmada farklı sulama suyu seviyelerinin kalite parametrelerinde Briks ve tek meyve ağırlığı üzerine etkileri istatistiksel olarak %1 düzeyinde önemli görülürken pH, renk ve meyve sertliği üzerine etkileri önemsiz bulunmuştur. Araştırma sonucunda, verim, kalite ve su üretkenliği değerleri birlikte değerlendirildiğinde salçalık domatesin sulanmasında SA4xS80 konusu önerilebilir.