FARKLI BİTKİ BESİN ELEMENTİ KOMPOZİSYONLARININ SU KÜLTÜRÜNDE YETİŞTİRİLEN MARUL BİTKİSİNİN GELİŞİMİ VE KİMİ BİTKİ BESİN ELEMENTİ İÇERİĞİNE ETKİSİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BETÜL GÜMÜŞ

Danışman: Hakan Çelik

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yapılan çalışma;serakoşullarında hidroponik sistemefarklı kombinasyonlarda azot (N), fosfor (P) ve potasyum (K) besin elementleri uygulanarak marul (Lactuca sativa L. var crispa)bitkisinin gelişimi vekimi besin elementi içeriklerine etkilerini belirleyebilmek amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla azot (6, 8, 10 mM), fosfor (1,2 mM) ve potasyum (4, 6, 8 mM) dozlarının yer aldığı 18 farklı besin çözeltisi kombinasyonlarındaMaritima marul çeşidiyetiştirilmiştir. 42 günlük deneme dönemi boyunca 3-4 günlük periyotlar halinde besin tanklarındaki çözeltiler değiştirilerek uygulamaların etkileri gözlemlenmiştir. Analiz sonuçlarına göre uygulanan N,P, K çözelti kombinasyonlarının marul bitkisinin gelişiminde istatiksel olarak anlamlı bir etkisinin olduğu gözlemlenmiştir(p<0,01). Uygulanan N, P, K dozları bitki büyümesi, kuru madde miktarı ve besin elementlerinin alımı üzerine olumlu etki etmiştir (p<0,01). Bununla birlikte marul bitkilerine uygulanan 10 mM N, 2 mM P ve 8 mM K içeren en yüksek çözelti dozunun (10, 2, 8 mM) etkisi negatif bulunurken,marul bitkisinin yapraklarında N, P, K, Mg ve Na birikiminin meydana geldiği gözlemlenmiştir. KöklerdeFe birikiminin yüksek olmasının, Zn ve Mn alımında azalmaya neden olduğu saptanmıştır. Artan fosfor dozları ile marul bitkisinin vejetatif gelişiminde artışgörülürken,bitkide hacim artışıyla meydana gelen seyrelme faktörünün etkisi ile besin elementi alımında benzer artış gözlenememiştir.Denememizden elde edilen sonuçlaragöre bitkinin büyümesi, besin elementlerinin alımı, verim ve pazar kalitesi üzerine uygulanacak N,P, K dozlarınınetkisinin önemli olduğu görülmüştür.Marul bitkisinin hidroponiksistemde yetiştiriciliği için en idealN, P, K dozunun6mM N, 2mM P ve 6mM K dozu olduğu saptanmıştır. Yüksek konsantrasyonlarda besin elementi uygulanmasının bitkinin gelişiminde ekstra bir avantaj sağlamadığı görülmüştür. Bu nedenle aşırı gübreleme yerine besin elementleri arasında dengenin sağlandığı daha az gübre kullanımının hem çevre ve insan sağlığı açısından, hem de ekonomik ve kazançlı üretim açısından daha yararlı olacağı sonucuna varılmıştır.