Havuç Tohumlarında Biyostimulant Prımıng Uygulamalarının Tohum Çimlenmesi ve Fide Kalitesi Üzerine Etkileri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BAHÇE BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA OLER

Danışman: Meryem İpek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, havuç tohumlarında çimlenme ve erken fide gelişim döneminde kalite ve performansı arttırmak amacıyla deniz yosunu (DY) ve mikroalg (MA) çözeltileri ile yapılan priming uygulamalarının kullanım olanakları araştırılmıştır. Araştırmada, havuç türüne ait genotipler için ayrı ayrı en uygun priming protokollerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, denemede "Dragon" ve "HY1" havuç genotiplerine ait tohumlar kullanılmıştır. Priming uygulamaları, farklı konsantrasyonlarda (0, 250, 500, 1000, 1500 ve 2000 ppm) hazırlanan oksijence zenginleştirilmiş DY ve MA çözeltilerinde 16 °C sıcaklıkta ve karanlıkta 1 gün süre ile yapılmıştır. Uygulama yapılmayan tohumlar ise kontrol grubu olarak değerlendirilmiştir. Priming uygulamaları sonrasında tohumlar, başlangıç nem kapsamlarına kadar kurutularak, 20±1 °C sıcaklıkta çimlendirme testlerine alınmışlardır. Havuç tohumlarının priming uygulamalarına olan tepkileri canlılık [Normal çimlenme oranı (NÇO)] ve farklı güç [Ortalama çimlenme süresi (OÇS), Çimlenme indeksi (Çİ), Fide güç indeksi (FGİ) ve fide kuru ağırlıkları] parametreleri doğrultusunda incelenmiştir. Dragon genotipi havuç tohumlarında DY çözeltileri ile yapılan priming uygulamaları sonucunda en iyi sonucu veren uygulamaların 1000 ppm; MA uygulamaları arasında ise 1500 ppm uygulaması olmuştur. HY1 genotipi havuç tohumlarında DY çözeltileri ile yapılan priming uygulamaları sonucunda en iyi sonucu veren uygulama grubunun 500 ppm; MA uygulamaları arasında ise 1000 ppm'lik uygulamalar olduğu tespit edilmiştir. Böylece deniz yosunu ekstraktlarının yanı sıra mikroalg ekstraktlarının da havuç tohumlarında kalite ve performans artışı sağlaması bakımından kullanılabileceği ortaya konmuştur. Çalışmadan elde edilen sonuçlar tohum endüstrilerine önerilebilir niteliktedir.