TEKNOFEST yarışmalarına katılan ortaöğretim öğrencilerinin fen okuryazarlıkları ve teknoloji okuryazarlıklarının değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLGİSİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİDEM ŞENONGAN

Danışman: Dilek Zeren Özer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın temel amacı, TEKNOFEST yarışmalarına katılan ortaöğretim öğrencilerinin fen okuryazarlığı ve teknoloji okuryazarlığı düzeylerini belirlemek ve bu iki okuryazarlık türü arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu doğrultuda, öğrencilerin fen ve teknoloji okuryazarlığı düzeyleri arasındaki farklılıklar, bu okuryazarlık türlerinin alt boyutlarına ilişkin dağılımlar ve çeşitli demografik değişkenlerle (Cinsiyet, anne ve baba eğitim durumu, öğrencilerin okul türleri) olan ilişkileri de ayrıntılı olarak analiz edilmiştir. Bu doğrultuda 2023-2024 eğitim öğretim yılında Bursa ilinde TEKNOFEST yarışmalarına katılan 28 öğrenciye "Fen Okuryazarlığı" ve "Teknoloji Okuryazarlığı" ölçekleri uygulanmıştır. Veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda öğrencilerin fen okuryazarlığı ve teknoloji okuryazarlığı düzeyleri arasında p<0,05 seviyesinde anlamlı farklılık bulunmuştur. Öte yandan öğrencilerin fen okuryazarlığı ve teknoloji okuryazarlığı düzeyleri arasında p<0,05 düzeyinde güçlü pozitif bir ilişki bulunmuştur. Öğrencilerin cinsiyetleri, anne ve babalarının eğitim durumu ve okul türleri ile öğrencilerin fen okuryazarlığı ve teknoloji okuryazarlığı düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık ve ilişki bulunamamıştır. Fen Okuryazarlığı ölçeğinin alt boyutları incelendiğinde Bilimin Temel Kavramları ile Bilim, Teknoloji, Mühendislik, Matematik, Toplum, Çevre; Bilimin Temel Kavramları ile Bilimsel Süreç Becerileri; Bilim, Teknoloji, Mühendislik, Matematik, Toplum, Çevre ile Bilimsel Süreç Becerileri; Bilimsel Süreç Becerileri ile Bilimsel Düşünme Becerileri ve Bilimsel Düşünme Becerileri ile 21. Yy. Becerileri alt boyutları arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Teknoloji Okuryazarlığı ölçeğinin alt boyutları incelendiğinde Tasarlanmış Dünya ile Tasarım ve Tasarlanmış Dünya ile Teknoloji alt boyutları arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Baba eğitim durumu ve 21. Yy Becerileri alt boyutu arasında anlamlı farklılık görülmüştür. Öğrencilerin okul türleri ve Teknolojinin Doğası alt boyutu arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Anne eğitim durumu ve Değer ve Tutum alt boyutu arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur.