1990'lı Yıllarda Türkiye'nin ve Yunanistan'ın Balkanlar Politikalarının Analizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLNUR AKIN

Danışman: Kader Özlem

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Türkiye'nin ve Yunanistan'ın Balkanlar'a yönelik politikaları karşılaştırmalı analiz metoduyla incelenmiştir. Türkiye'nin ve Yunanistan'ın dış politikalarında en net şekilde göze çarpan husus iki devletin de uluslararası konjonktürün etkilerine açık dış politika anlayışına sahip olmasıdır. Buna bağlı olarak Türkiye'nin ve Yunanistan'ın tarihsel süreç içerisinde Balkanlar'a yönelik politikaları dönemin uluslararası konjonktürünün de etkisiyle ele alınmıştır. Balkanlar, bölgenin iki önemli aktörü olan Türkiye ve Yunanistan için kayda değer bir yere sahip olmakla birlikte Balkanlar'da meydana gelen çatışma ve krizler Türkiye ve Yunanistan için ulusal güvenlikleri açısından tehdit olarak algılanmıştır. Bu nedenle Türkiye ve Yunanistan için bölgede barışın ve istikrarın korunması önemli olmuştur. Soğuk Savaş dönemi boyunca uluslararası sistemdeki ideolojik bölünmüşlüğün en yoğun hissedildiği bölge olan Balkanlar'da Türkiye'nin ve Yunanistan'ın benimsedikleri politikalar uluslararası konjonktürün etkisi altında şekillenmiştir. Bu dönemde Balkanlar'ın komünist rejimlerin etkisinde olması Batı Bloku politikaları benimseyen Türkiye'nin ve Yunanistan'ın bölgeye yönelik politikalarını sınırlandıran önemli bir unsur olmuştur. Bu nedenle Türkiye'nin ve Yunanistan'ın Soğuk Savaş dönemi boyunca izledikleri sıkı blok politikaları komünist rejimleri benimseyen Balkan devletleriyle ilişkilerini belirli bir mesafede tutmuştur. 1989 yılında Balkanlar'da komünist rejimlerin yıkılması ve 1991'de Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla birlikte Balkanlar'da yeni bir dönemin başlaması, bölgede kanlı çatışmalara sebep olmuştur. Soğuk Savaş sonrası dönemde Balkanlar'da yaşanan gelişmelerde Türkiye'nin ve Yunanistan'ın izledikleri politikalar da farklılıklar göstermiştir. Türkiye Batılı aktörlerle uyumlu politikalar yürütürken, Yunanistan ise Soğuk Savaş dönemi güvenlik algılayışını 1990'lı yılların ilk yarısı boyunca devam ettirmiş ve bu durum Batılı aktörlerle ilişkilerine de olumsuz yansımıştır.