MAHALLE PARKLARININ PLANLANMASINDA YASAL, KURUMSAL VE UYGULAMAYA YÖNELİK ÇERÇEVE: BURSA, NİLÜFER İLÇESİ İÇİN ÖNERİLER


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖZDE AYDINOĞLU

Danışman: Sibel Polat

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yeşil alanlar kenti fiziksel, sosyo-kültürel, ekonomik, estetik, ekolojik yönlerden şekillendirirken kentlinin yaşam kalitesini de doğrudan etkilemektedir. Bu kapsamda insanlara yaşadıkları çevrede nefes alma, sahip olduğu çeşitli fonksiyonlarla rekreasyonel faaliyetlerini gerçekleştirme fırsatı sunan, yürüme mesafesi içinde yer alan öncelikli alanlardan biri mahalle parklarıdır. Mahalle parklarının bu işlevlerini gerçekleştirebilmeleri için, adil bir dağılımla planlanması ve fiziksel açıdan asgari standartları sağlaması gerekmektedir. Bununla birlikte; sanayileşme, göç, nüfus artışı, hızlı kentleşme gibi problemlerle ortaya çıkan planlama, yönetim ve uygulamaya yönelik eksiklikler, mahalle parklarının niceliksel ve niteliksel açıdan yetersiz kalmasına neden olmaktadır. Bu çerçevede çalışmanın amacı; planlama açısından mahalle parkı standartlarının ve tasarım kriterlerinin tanımlanması, Bursa'nın planlı gelişen bir ilçesi olan Nilüfer örneği üzerinden mahalle parklarının planlanmasını etkileyen yasal, kurumsal ve uygulamaya yönelik çerçevenin ve problemlerin tanımlanması, mahalle parklarının geliştirilmesine-arttırılmasına yönelik öneriler geliştirilmesidir. Çalışmada öncelikle literatür araştırması yapılmış, Nilüfer ilçesinden seçilen mahalle parkları üzerinde alan çalışması gerçekleştirilmiştir. Seçilen parkların mevcut kullanım biçimleri ile plan kararları, uydu görüntüleri, nazım imar planları ve uygulama imar planları üzerinden karşılaştırılmış, yerinde fiziksel tespit ile mahalle parkı tanımına ne kadar uydukları ölçülmüştür. Ayrıca Bursa Büyükşehir Belediyesi, Nilüfer Belediyesi, Mahalle Muhtarları, TMMOB Bursa Şubesinden uzmanlar ile sözlü görüşmeler yapılmış, mahalle parklarının planlanmasında yasal, kurumsal ve uygulamaya dair sorunlar belirlenmiştir. Sonuç olarak, çalışma alanlarındaki mahalle parklarının niceliksel ve niteliksel açıdan yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Mevzuatta mahalle parkı tanımına, kriterlerine, standartlarına yönelik eksikliklerin, mahalle parkı planlamasında yetkili birimler arasındaki koordinasyonsuzluğun, parkların uygulanmasında kurumsal kontrol mekanizmasının yetersizliğinin temel sorunlar olduğu görülmüştür. Bu doğrultuda mahalle parklarının planlanmasında yasal, kurumsal ve uygulama çerçevesinin geliştirilmesine yönelik öneriler sunulmuştur