MATEMATİK ÖĞRETMEN ADAYLARININ YARATICI DÜŞÜNME EĞİLİMLERİNİN VE YARATICI DÜŞÜNMEYİ DERS PLANLARINA YANSITMA DURUMLARININ İNCELENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAVVA YALDIZ
Danışman: Çiğdem Arslan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Öğretmen veya öğretmen adaylarının tasarladıkları ders planlarının öğrencilerin yaratıcı düşünmelerine desteği açısından daha nitelikli bir öğretimin planlanmasına, uygulama öncesinde planlardaki eksik noktaların düzenlenmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu açıdan araştırmanın amacı matematik öğretmen adaylarının bir dersin öğretimini öğrencilerin yaratıcı düşünmelerine katkı sağlayacak şekilde planlanması ve bunu yansıtma durumları, yaratıcı bir öğretimle ilgili becerileri ve bakış açılarını derinlemesine incelemektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Çalışma grubu bir devlet üniversitesinin Eğitim Fakültesi ilköğretim matematik öğretmenliği lisans programına kayıtlı üçüncü sınıf öğretmen adaylarından oluşmaktadır. Araştırma 2022 – 2023 eğitim öğretim yılında yapılmış olup çalışmaya 48 öğretmen adayı katılmıştır. Öğretmen adayların yaratıcı düşünme eğilimlerini belirlenmek amacıyla kullanılan ölçeğin analizi sonucuna göre üst ve alt grup yöntemiyle üst gruptan üç, alt gruptan üç gönüllü öğretmen adayı olmak üzere toplam altı öğretmen adaylarıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Veri toplama araçları uygulanan ölçek, öğretmen adaylarının hazırladıkları ders planları ve öğretmen adaylarıyla yapılan yarı yapılandırılmış görüşme formları şeklindedir. Araştırmanın bulguları nitel veri analizi yöntemlerinden betimsel analizi yapılarak analiz edilmiştir. Öğretmen adaylarının hazırladıkları ders planlarını analizi ise "yaratıcılığı destekleyen görevler" teması altında incelenmiştir. Bu görevler; açık uçlu problem, problem kurma, ilişkilendirmeler, görselleştirmeler, genişletmeler, iletişim şeklindedir. Bu görevlerden en fazla görselleştirmeler ve sonrasında açık uçlu problem görevleri kullanılıdğı, en az ise problem kurma görevlerine yer verildiği tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının bir dersi yaratıcı bir şekilde planlama noktasında incelenen görevlerin birbirine yakın düzeyde kullanıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Özellikle problem kurma görevlerini bir dersin içerisinde kullanma açısından öğretmen adaylarının desteklenmeleri gerektiği tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının planlarında yaratıcılık kavramına katkı sağlayabildikleri ve bir dersi yaratıcı bir şekilde planlama yapmada biraz daha geliştirilebilecekleri sonucuna ulaşılmıştır.