Çocukluk çağı primer raynaud's fenomenine retrospektif bakış
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ENES TURAN
Danışman: Sara Şebnem Kılıç Gültekin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Raynaud Fenomeni (RF); vücudun etkilenen bölgesinde bifazik / trifazik renk değişimi ile sonuçlanan periferik arter ve arteriollerin geçici vazospazmı olarak tanımlanır. Olguların birçoğu primer (idiyopatik) raynaud olarak takip edilmektedir. Bağ dokusu hastalıkları sekonder RF'nin en sık nedenidir. Bu çalışmada primer raynaud fenomeni tanısı ile takip edilen olgularımızın klinik ve laboratuar verilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk İmmunoloji, Romatoloji polikliniğinde 2007-2016 yılları arasında takip edilen 58 olgu alınmıştır. Veriler hastaların elektronik dosyaları incelenerek elde edilmiştir. Toplam 58 hastanın 38'i kız, 20'si ise erkektir. Hastaların kız erkek oranı 1,9 (38/20) ve yaşları 6 ile 21 arasında değişmektedir (medyan: 16 yaş). Raynaud fenomenine bağlı şikayetlerin medyan başlangıç zamanı 13 yaş (minimum:2, maksimum:17), medyan tanı alma yaşı 15 yaş (minimum:3, maksimum:17) idi. Olguların %37,9'unun (n=22) birinci derece akrabalarında benzer yakınmalar vardı. Olgulardaki en sık yakınma ekstremitelerde soğukluk hissi (%100) iken bunu ağrı (%87,9) ve karıncalanma hissi (%70,7) izliyordu. Otuz sekiz hastada (%65,5) bifazik renk değişikliği varken, 20 hastada (%34,5) trifazik renk değişikliği mevcuttu. ANA pozitifliği ve aile öyküsü olan olgularda trifazik renk değişikliğinin anlamlı olarak sık görüldüğü tespit edilmiştir (p=0,026). Migren varlığının, Raynaud fenomenine eşlik eden en sık klinik tablo (n=22, %37,9) olduğu görülmüştür. Kızlarda migren varlığının erkeklere oranla anlamlı olarak daha sık olduğu tespit edilmiştir (p=0,02). Ayrıca migreni olan olgularda, hemoglobulin düzeyi anlamlı olarak düşük, ortalama trombosit hacimleri anlamlı olarak yüksek saptanmıştır. Korunma önlemleri dışında tedavide en sık kalsiyum kanal blokörleri (KKB) (n=32, %55,2), ikinci sıklıkta nitrogliserin yama bandı (n=26, %44,8) kullanılmıştır. KKB kullanan hastaların %78,1'i (n=25), nitrogliserin yama bandı kullanan hastaların %50'si (n=13) tedaviden fayda görmüştür. Çocukluk çağında raynaud fenomeni ile ilgili veriler oldukça kısıtlıdır. Çocukluk çağında yapılan önceki çalışmalarda raynaud fenomeni ve migren birlikteliği ile ilgili veri bulunmamaktadır. Aneminin raynaud fenomeni olan olgularda migren gelişimine yatkınlığa neden olabileceği düşünülmüştür. KKB, nitrogliserin yama bandı tedavisine göre daha etkin bulunmuştur. Konu ile ilgili daha fazla sayıda hasta içeren prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Raynaud fenomeni, migren, anemi, trifazik, aile öyküsü, genetik