Çocukluk çağında tekrarlayan aftöz stomatit
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLCAN ÜNER
Danışman: Sara Şebnem Kılıç Gültekin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tekrarlayan aftöz stomatitler (TAS) tekrarlayan, sığ ve eritamatöz hale ile çevrili oldukça ağrılı ülserler ile karakterizedir. Kesin bir etyolojik faktör belirtilmemiş olmakla birlikte lokal ve sistemik nedenler, genetik, immünolojik ve miktobiyal faktörlerin etkisi olduğu bilinmektedir. TAS etyolojisinde viral ve bakteriyel enfeksiyonlar, vitamin eksikliği, mekanik travma, beslenme problemleri, sigara kullanımı gibi faktörler incelenerek etyolojisi net olmayan bu duruma yol açan nedenleri ortaya çıkararak tedavi yöntemlerinin geliştirilmesine katkı sağlanması amaçlanmıştır. Çalışmaya TAS'li 65 hasta ve 47 kontrol grubu alınmış olup, bu hastaların tam kan sayımında hemoglobin değeri, mutlak nötrofil sayısı; serum demir, folik asit ve vitamin B12, vitamin A ve E düzeyleri ölçülmüştür. Serolojik testlerden herpes simpleks IgM, helikobakter pylori IgA, IgG ayrıca CMV IgM düzeyine bakılmıştır. Tüm hasta ve kontrol grubundaki bireylere paterji testi yapılmış, beslenme alışkanlıkları, ağız bakımı, gıda allerjisi, sigara kullanımı, otoimmün hastalık, malign hastalık gibi durumları anket yöntemi ile değerlendirilmiştir. Çalışmaya alınan 65 TAS hastasının 28'i (%43,1) kız, 37'si (%56,9) erkek olup, kontrol grubunda yer alan 47 bireyin 24'ü (%51,1) kız, 23'ü (%48,9) erkek olup hasta grubunun medyan yaşı 8,46±4,79 yıl, kontrol grubunun 9,23±4,58 yıl olarak saptandı. Hastaların %95,4'ünde minör aftöz stomatit görülmekte iken, %44,6'sında aftöz stomatitin ayda bir ortaya çıktığı görüldü. Hastalar aft yeri açısından incelendiğinde %16,9 (n=11)'unda aftın ağız içinde sürekli aynı yerde, %83,1 (n=54)'ünde farklı yerlerde ortaya çıktığı görüldü. Hasta grubunun %16,9'unda ağız hijyeni kötü olarak saptanırken, kontrol grubunun %2,1'inde ağız hijyeni kötü saptandı(p=0,000). Hasta grubunun %43,1'inde tek yönlü beslenme saptanırken, kontrol grubunun %4,3'ünde saptandı (p=0,000). Hasta grubunun %1,5'i sigara kullanırken kontrol grubunun %4,3'ü sigara kullanmaktaydı (p=0,009). Hasta grubu aftın ortaya çıkışını etkileyen faktörler açısından sorgulandığında 13 hastada (%20,3) aftın ateşli dönemde ortaya çıktığı kaydedildi. Bu hastalarda sistemik hastalık mevcut değildi. Serum vitamin B12, folik asit, demir, vitamin A ve E düzeyleri açısından hasta ve kontrol grubu arasında anlamlı fark yoktu. Hastaların etiyolojiye yönelik bakılan serolojik testlerinde hasta ve kontrol grubu arasında anlamlı fark saptanmadı. Çalışma sonucu olarak hasta grubunda ağız hijyeni daha kötü olup tek yönlü beslenmenin daha fazla olduğu görüldü. Ayrıca literatür ile uyumlu olarak kontrol grubunda sigara kullanımının daha fazla olduğu ve aft gelişmesini baskıladığı saptandı. Ancak bu kadar geniş bir topluluğu etkileyen TAS etiyolojisinin aydınlatılabilmesi için daha geniş hasta gruplarında daha kapsamlı prospektif çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar kelimeler: tekrarlayan aftöz stomatit, çocuklar, aftöz ülser