PLASTİK ENJEKSİYON İŞLEMİNDE ENERJİ TÜKETİMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER VE KALIP ENERJİ TÜKETİMİNİN BELİRLENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ, MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HİLMİ KEMAL YILDIRIM
Danışman: Erhan Pulat
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde plastik mamuller her alanda kullanılmaktadır, plastik enjeksiyon yöntemi plastik mamul üretiminde önemli bir yer tutmaktadır. Ülkemizde ve dünyada plastik enjeksiyon yöntemi ile parça imalatı ve makine parkuru günden güne büyümektedir. Sürdürülebilirlik, sıfır karbon emisyonu ve kaliteden ödün vermeksizin maliyet iyileştirme hedefleri doğrultusunda plastik enjeksiyon prosesinde yapılacak enerji tasarrufu ciddi önem arz etmektedir. Araştırma yapılan işletme, otomotiv sektöründe faaliyet göstermektedir. İşletmenin bütün enjeksiyon makinelerinde elektrik sayacı bulunmakta ve sayaçtan okunan veriler otomasyon ile işlenmektedir. Elde edilen ölçüm verileri analiz edilmiş, kalıp ve makine bazlı ortalama saatlik elektrik tüketimleri hesaplanarak makine ve kalıpların enerji profilleri ortaya çıkarılmıştır. Aynı kalıp ile farklı makinelerde üretim yapılması, aynı parçanın farklı kalıplar ile üretilmesi gibi senaryolardaki elektrik tüketimleri karşılaştırılarak plastik enjeksiyon makinesinin ve üretim yapılan kalıbın elektrik tüketimine etkisi hesaplanmıştır. Üretilen parçalar sınıflandırılarak kendi içlerinde karşılaştırmalar yapılmıştır. Bu çalışmada herhangi bir parametre ve üretim prosesinde değişiklik yapılmadığı için kalitesel veya ölçümsel bozulma olmadan elektrik tüketimini azaltacak sonuçlar elde edilmiş ve kg hammadde başına elektrik tüketimi ile saatlik elektrik tüketim bilgilerine dayanarak kalıp verimlilikleri belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, elektrikli tip plastik enjeksiyon makinesinin saatlik elektrik tüketiminin daha düşük olduğu, makinelerin bakım ihtiyacı nedeniyle elektrik tüketiminin arttığı, kalıbın düşük enerji ihtiyacı olan makinelerde daha düşük elektrik tükettiği görülmüştür. Makine bakımları yapılarak ve kalıba uyumlu daha düşük kapasiteli plastik enjeksiyon makinesi seçimi ile elektrik tasarrufu sağlanabileceği ve elektrik tüketiminin aylık dalgalanmalarının takibi ile kestirimci bakım yapılabileceği sonucuna varılmıştır.