Örgütlerde kalıp yargıların engelli çalışanlara yönelik kapsayıcı davranışlara etkisi: Hava taşımacılığı sektöründe bir araştırma

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELVİ VURAL

Danışman: Füsun Çınar Altıntaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yazın taraması da göstermektedir ki bugüne kadar çalışma yaşamında engelli bireylere yönelik gerçekleştirilen araştırmaların çok azında örgütteki engelli çalışanlara yönelik yargılara, tutumlara ve kapsayıcılık esaslı meslektaş (yönetici ve çalışma arkadaşları) davranışlarına odaklanılmaktadır. Oysaki tüm bunların engelli çalışanların çalışma ekiplerine entegrasyonu veya örgüt içerisindeki varlığı-devamlılığı üzerinde büyük ölçüde etkili olduğu savunulmaktadır. Engelli çalışanların gerçek potansiyellerini ortaya koyabilmesi de uygun koşulların yaratılması durumuyla doğrudan ilişkilidir. Bu araştırmada, hava taşımacılığı sektöründeki hizmet sağlayıcı örgütlerde engelli bireylerin çalışma ekiplerine daha fazla ölçüde entegrasyonların sağlamak ve örgütlerde bunu gerçekleştirmeye yardımcı kapsayıcı davranışları geliştirmeye çalışmak amaçlanmaktadır. Dahası, örgütlerde kapsayıcı davranışların sergilenmesi-geliştirilmesi üzerinde etkili ya da belirleyici olan faktörler tespit edilerek engelli çalışanların daha fazla ölçüde çalışma ekiplerine dahil olmalarının sağlanması hedeflenmektedir. Bu kapsamda, araştırma İstanbul bölgesinde hava taşımacılığı sektöründe faaliyet gösteren örgütlerde çalışan n=316 katılımcının desteğiyle gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler ise, AMOS yapısal eşitlik modelleme ile analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Bununla birlikte, araştırma bulguları kalıp yargıların kapsayıcı davranışlar üzerinde etkili olduğunu ve bu etkide tutumun aracı bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, araştırma sonucu elde edilen bulgular engelli çalışanlara yönelik olumlu bilişsel ve davranışsal tutumlara sahip meslektaşların kapsayıcı davranışlar sergileme eğiliminin, olumlu duygusal tutumlara sahip olanlara nazaran daha yüksek düzeyde olduğunu ve temelde meslektaşların yargılarının aynı zamanda onların tutumlarını da şekillendirdiğini göstermektedir.