Kur'ân'da "Halk" Kavramı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Temel İslam Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Okan EROĞLU

Danışman: Ömer Faruk Bilgin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

"Halk" kelimesi, Arapça kökenli olup birden fazla anlam taşımaktadır. Bu kavram, insanlığın varoluşuna dair temel sorular sorduğu yaratılış olgusunu ifade etmenin yanı sıra, farklı bağlamlarda da önemli anlamlar içermektedir. Yaratma fiili başta olmak üzere çeşitli disiplinlerde farklı anlamlarda kullanılan "halk" kavramı, bu yönüyle birçok önemli kavram arasında yerini almıştır. Bu yüzden çalışmamızda öncelikle "halk" kelimesinin kendisinden türetildiği "h-l-k" maddesi türevleriyle beraber etimolojik ve semantik analize tabi tutularak kök anlam tespit edilmeye ve bu kökten türetilen kelimelerle kök anlam arasındaki ilişki ve irtibat ortaya çıkarılmaya çalışılmış; böylece "halk" kavramının anlam alanının nasıl oluşturulduğu açıklanmaya çalışılmıştır. Kavramın dil boyutu ele alınıp genel tarihteki yerinin incelenmesine geçildiğinde ilgili kavramın en fazla kullanılan anlamı olan "yaratma" ve diğer anlamların genel olarak beşeri kültür, özel olarak da İslam kültüründeki varlığı farklı açılardan analiz edilmiştir. Son olarak "h-l-k" maddesinin türevlerinin Kur'ân'daki kullanımları ele alınmış, türevlerinin ve onların geçtiği âyetlerin tefsir literatüründe nasıl değerlendirildiği incelenmiş ve "h-l-k" maddesinin türevlerinin ve özellikle "halk" kavramının anlam dünyası netleştirilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Tefsir, Kur'ân, Halk, Yaratmak, İnsan, Ahlak