Sünnî ve Şiî öğretide Mehdî fenomeni

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SHAMO KAZIMOV

Danışman: Mehmet Çelenk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İslam tarihi incelendiğinde Mehdî beklentisinin sürekli suiistimal edildiği ve bu sebeple Müslüman toplumunda birçok yeni grubun ortaya çıktığını görmekteyiz. Aslında ister İslam tarihi olsun ister de İslam'dan önceki dönem olsun, tarihin her safhasında bu türden hareketlerin çeşitli örneklerine rastlamak mümkündür. Zayıf toplumlar baskı altında oldukları zaman kendilerini düşmanın zulmünden kurtaracak bir lider düşüncesine sahip oldukları da inkâr edilemez bir gerçektir. Benzer durum Müslümanlar için de söz konusu olmuştur. Hatta İslam toplumunun kendi içinde bile Müslümanlar birbirilerine karşı mehdîlik düşüncesinden "yararlanmışlardır". Son dönemlerde kurtarıcı liderlik iddiaları Türkiye dâhil farklı coğrafyalarda daha fazla görülmüş olup bunun çeşitli sebepleri vardır. Bu çalışmamızdaysa esasen Ehlisünnet ve Şîa nezdinde mehdîlik fikirleri ve bu düşüncenin muhtemel oluşma şekilleri ele alınarak incelenmiştir.